192. Het Zwaluwraadsel

Eerst even over het verkeer in Vietnam. Ooit was dit een land van fietsers, net als China. Tienduizenden tegelijkertijd op weg naar hun werk, een mierenhoop op wielen. Toen Mirjam en ik voor het eerst in Vietnam kwamen was de fiets al goed op weg uit het straatbeeld te verdwijnen, verdrongen door scooter en motorfiets. Nu, ruim tien jaar later, zie je ze haast niet meer. Schoolkinderen, ja, die fietsen soms nog, op oude barrels met krakende pedalen en piepketting, vervaarlijk zwieberend, want druk met draagbare telefoon of, zoals het hoort op die leeftijd, elkaar dollend. Het zijn vooral oude moekes die nog een fiets hebben, met op de bagagedrager zakken vers gesneden gras voor de konijnen of, zoals op de foto hieronder, trossen bananen.

Fiets, oude vrouw met bananen IMG_8163

De fietsers verdwenen, en nu worden de wegen onveilig gemaakt door scooters, motorfietsen, auto’s, bussen en vrachtwagens. Of beter: door de mensen achter het stuur. Net zoals overal elders, maar hier is het speciaal. Hier gelden andere wetten. Hier gelden snelheid en lawaai. Op duistere momenten heb ik wel eens gedacht dat in Vietnam, bij het rijexamen, twéé vragen gesteld worden en als die goed beantwoord worden, is de zaak beklonken. Wat is het belangrijkste instrument in de auto? Eh… de claxon? Goed! En welk van de drie pedalen is het belangrijkste? Eh, deze, de rechter. Ja! En nu nog de naam. Gaspedaal? Ja! Proficiat! Hier, je papiertje. En denk eraan: hand aan de claxon!

Het is dus oppassen geblazen, waar je ook bent. Opeens komt iemand van rechts op een scooter uit een zijstraat en voegt zonder te kijken in. Knal! Tegen je voorwiel, of je been, en als je pech hebt ga je languit. Gisteren gebeurde het me nog. Niet languit, wel tegen m’n voorwiel, scheelde niet veel, zo’n fiets met bepakking kan behoorlijk slagzij maken. Hou je dan maar eens in, je bent toch al zo gespannen door dat verkeer. Godverdomme! En dan kijkt hij je aan met die ondoorgrondelijke Aziatische blik (ja, die bestaat!) en is zich van geen kwaad bewust. Griezeliger natuurlijk zijn de vrachtwagens en bussen, dat dendert maar door, het komt niet in ze op om vaart te minderen, hand op de toeter en dan moeten ze maar opzij. Die toeters, bij ons zouden ze verboden worden. Reusachtige vuvuzela’s op luchtdruk, alsof de Titanic achter je zit, je schrikt je het apenzuur.

Er zit ordening in chaos, alleen moet je het kunnen lezen, je moet het weefsel van beweging doorzien. Neem onderstaande foto. Rechts voetgangers op de weg. Uitwijken naar links dus, en daar rijden auto’s. De personenauto maakt aanstalten in te halen, eventueel gevolgd door een auto die nu nog buiten beeld is. Ik moet dus, uitwijkend voor de voetgangers, oppassen niet teveel naar links te gaan. Maar dan die spookrijder. Met een kind voorop! Die heb je constant, doodgemoedereerd rijden ze tegen het verkeer in, niemand maalt erom. Dat is die orde in de chaos. Maar hij blijft aan de kant van het trottoir, ik zal moeten uitwijken naar links en in je spiegel zie je dat daar een auto komt die, net als de Toyota, zal gaan inhalen. Je bent dus continue aan het puzzelen en anticiperen. En op deze foto valt het mee, geen overdreven drukte. Nee, logisch, want dan heb ik handen aan het stuur en kan geen foto maken.

Verkeerssituatie 2 IMG_8340

Inhalen met het gaspedaal ingedrukt is een fact of life in Vietnam. Ooit zaten Mirjam en ik in een taxi en de chauffeur knipperde met groot licht naar tegenliggers bij wijze van waarschuwing: pas op, politiecontrole. Hij vertelde dat als je een bekeuring krijgt, er een gaatje in je rijbewijs wordt geponst. Bij drie gaatjes ben je je rijbevoegdheid voor maanden kwijt. Dus oppassen dat ze je niet snappen bij te hard rijden en tegenliggers waarschuwen met knipperlichten. Maar, opperde Mirjam, is het niet eenvoudiger om je gewoon aan de maximum snelheid te houden? Ben je van al het gedoe af. En daar had je ‘m weer, die blik. Hij begreep níet waar ze het over had.

De hoofdweg langs de kust was tot vorig jaar erg gevaarlijk. Inhalen was het devies, soms met z’n tweeën tegelijk, waardoor ze op de andere weghelft kwamen en op het tegemoetkomende verkeer afdenderden die vervolgens een zwiep naar rechts moesten maken om een botsing te ontwijken. Als je daar dan op de vluchtstrook rijdt, op je fiets (!) ben je het haasje. Vorig jaar hebben ze een drastische maatregel genomen: in een mammoetoperatie werden de weghelften gescheiden. Over de volle lengte, van Saigon tot Hanoi, is een betonnen barrière gebouwd, zodat die gevaarlijke capriolen achterwege blijven. En bovenop die muur hebben ze hekken gemonteerd zodat de dorpelingen niet van de ene kant naar de andere kunnen, zoals ze heel hun leven gewend waren. Een Berlijnse muur in ’t klein. Maar die laten zich niet door een hek afschrikken. Kijk maar, rechts op de foto: gewoon de bouten losdraaien en opzij klappen. Klaar.

Scheidingshek Highway 1IMG_8175

Dan het zwaluwraadsel. Leuk verhaal. We begrepen maar niet wat er aan de hand was toen we het voor het eerst zagen, en hoorden: het elektronisch versterkte geluid van vogels. Waar kwam dat vandaan? Dat zagen we al gauw: van gebouwen, die meestal geïsoleerd in het landschap stonden. Om vogels te verjagen, dachten wij. Zwaluwen. Want we kenden het geluid maar al te goed, thuis hadden we volop zwaluwen in de schuur en onder het afdak, af en aan vlogen ze naar hun nesten en steeds dat geluid. birds nest drink VN En natuurlijk de vuiligheid: overal vogelstront.
Hier hadden ze er wat op gevonden, dachten we. Vogelgeluid om ze te verjagen. En ik ben dat altijd blijven denken. Tot nu. Want in een winkel vond ik dit blikje nước yến. Letterlijk: sap (nước) vogelnestjes (yến). Waar dan weer ngân nhĩ onder staat, paddestoel. Maar dat zou op de vorm van een zwaluwnest kunnen slaan, dat lijkt een beetje op zo’n zwam die tegen een boom groeit. En in éen klap was het duidelijk. Dat geluid was niet om te verjagen, maar om te lokken. Zwaluwen moesten die gebouwen binnen om daar hun nesten te bouwen, die vervolgens geoogst konden worden voor dat rare brouwsel.
’n Soort vogelnestsoep, maar dan als drankje.

Hieronder zo’n gebouw, gewoon een dichtgemetselde etage bovenop een woonhuis. De hele dag het gekwetter van zwaluwen op volle luidsterkte en de vogels gaan die toren binnen, die van binnenuit bereikbaar zal zijn zodat de nesten geoogst kunnen worden. Zwaluwraadsel opgelost.

Zwaluwhuis  IMG_8167

 

191. Voor de Liefhebbers

Ik weet het, drie berichten kort na elkaar, misschien wat veel? Maar het kan even niet anders, ik heb Saigon inmiddels verlaten, ben ruimschoots op weg naar het noorden, via de centrale bergen naar de kust bij Nha Trang en dan naar Hanoi. Nog een paar weken stevig in de pedalen, en het is gedaan.

Maar juist omdát het nu Vietnam is wat de klok slaat, zijn er nog wat foto’s van eerder deze reis die ik wil laten zien. Zullen  we zeggen: voor de liefhebber? Een aantal heeft al op Facebook gestaan, maar niet iedereen doet aan ‘sociale media’ (waar komt die raadselachtige term toch vandaan?) en dat is jammer, want ik vind dat een paar impressies extra een beter beeld geven van de regio waardoorheen ik gekomen ben. Als je ze écht goed wilt bekijken, even aanklikken, dan komen ze groot op scherm.

CAMBODJA - Het openbaar vervoer kent hier zo zijn eigen spelregels. Als het druk is, zoals op de dag na nieuwjaar (dat maar liefst 4 dagen duurt, van 13 tot 16 april) dan wordt er flink geïmproviseerd. Wel even de banden oppompen!

CAMBODJA – Het openbaar vervoer kent hier zo zijn eigen spelregels. Als het druk is, zoals op de dag na nieuwjaar (dat maar liefst 4 dagen duurt, van 13 tot 16 april) dan wordt er flink geïmproviseerd. Wel even de banden oppompen!

THAILAND - Hij wilde wel even demonstreren hoe hij de cicaden vangt, de insecten die 's avonds geroosterd op z'n bord komen. Lange stok, beetje lijm aan de punt, goed kijken waar zo'n beest zit en páts, hebbes.

THAILAND – Hij wilde wel even demonstreren hoe hij de cicaden vangt, de insecten die ’s avonds geroosterd op z’n bord komen. Lange stok, beetje lijm aan de punt, goed kijken waar zo’n beest zit en páts, hebbes.

LAOS - Soms moet je een zelfportret maken, zien wat anderen zien: een eenzame man op z'n fiets. Heel gedoe nog, met zelfontspanner en de camera zo plaatsen dat een voorbijrijdende auto hem niet omverblaast. Dan is zo'n doodstille weg wel handig.

LAOS – Soms moet je een zelfportret maken, zien wat anderen zien: een eenzame man op z’n fiets. Heel gedoe nog, met zelfontspanner en de camera zo plaatsen dat een voorbijrijdende auto hem niet omverblaast. Dan is zo’n doodstille weg wel handig.

CAMBODJA - In een land waar winkeliers geen koelkast hebben maar een koelbox, wordt ijs verhandeld. Dit is de tussenhandelaar. Hij koopt staven ijs en maakt er handzame blokken van. Blijft een bizar gezicht, bij 40℃.

CAMBODJA – In een land waar winkeliers geen koelkast hebben maar een koelbox, wordt ijs verhandeld. Dit is de tussenhandelaar. Hij koopt staven ijs en maakt er handzame blokken van. Blijft een bizar gezicht, bij 40℃.

LAOS - Een schitterend beeld, zo'n rode startbaan dwars door de jungle. Maar krijg je een tegenligger, zit je in de stofwolken, dat wervelt meters hoog, kijk maar naar de bomen...

LAOS – Een schitterend beeld, zo’n rode startbaan dwars door de jungle. Maar krijg je een tegenligger, zit je in de stofwolken, dat wervelt meters hoog, kijk maar naar de bomen…

CAMBODJA - In Phnom Penh was mijn fiets aan een schoonmaakbeurt toe. Dus mocht hij bij de fietsenmaker onder de douche en werd daarna kwistig in de olie gezet. Klaar voor de volgende duizend kilometer.

CAMBODJA – In Phnom Penh was mijn fiets aan een schoonmaakbeurt toe. Dus mocht hij bij de fietsenmaker onder de douche en werd daarna kwistig in de olie gezet. Klaar voor de volgende duizend kilometer.

CAMBODJA - Het vrijlaten van vogels is goed voor je karma, denken boeddhisten, en daar spelen handelaars graag op in. Twee vogels voor een dollar. Deze man kocht zo'n beetje de hele vogelkooi leeg. Iedereen blij, vooral de vogels.

CAMBODJA – Het vrijlaten van vogels is goed voor je karma, denken boeddhisten, en daar spelen handelaars graag op in. Twee vogels voor een dollar. Deze man kocht zo’n beetje de hele vogelkooi leeg. Iedereen blij, vooral de vogels.

LAOS - Met een bootje naar een eiland in de Mekong. Rustig tuffen, wind om je oren, en de fiets staat stevig verankerd in de houten vlonder. Soms is geluk heel eenvoudig.

LAOS – Met een bootje naar een eiland in de Mekong. Rustig tuffen, wind om je oren, en de fiets staat stevig verankerd in de houten vlonder. Soms is geluk heel eenvoudig.

THAILAND - Een van de vreemdste fietspaden ooit. De elektriciteitsdraden zoemden en knisperden zó hard dat het leek alsof ik door een woud van krekels reed.

THAILAND – Een van de vreemdste fietspaden ooit. De elektriciteitsdraden zoemden en knisperden zó hard dat het leek alsof ik door een woud van krekels reed.

THAILAND - Reed er bijna overheen, doodstil lag hij (zij?) op de weg. Nam uiteindelijk de benen, gleed de berm in. Wordt hier Golden Tree Snake genoemd, hoort tot de 'vliegende slangen', 'maakt zweefvluchten door ribben te spreiden en zo de buikzijde breed en hol te maken.' (Bron: wikipedia.) Kan 1,30 m worden en is giftig, maar voor mensen niet dodelijk. Zo, jullie ook weer bijgepraat.

THAILAND – Reed er bijna overheen, doodstil lag hij (zij?) op de weg. Nam uiteindelijk de benen, gleed de berm in. Wordt hier Golden Tree Snake genoemd, hoort tot de ‘vliegende slangen’, ‘maakt zweefvluchten door ribben te spreiden en zo de buikzijde breed en hol te maken.’ (Bron: wikipedia.) Kan 1,30 m worden en is giftig, maar voor mensen niet dodelijk. Zo, jullie ook weer bijgepraat.

CAMBODJA - Hier is de ijsman die de grote brokken aan de man brengt. Vrachtwagen vol, wat 'n gesjouw. Word je sterk van. Nu heb ik weinig begrip voor vrouwen die in katzwijm vallen bij het zien van kerels met zo'n rare sixpack, maar hier stond ik toch wel even van te kijken...

CAMBODJA – Hier is de ijsman die de grote brokken aan de man brengt. Vrachtwagen vol, wat ’n gesjouw. Word je sterk van. Nu heb ik weinig begrip voor vrouwen die in katzwijm vallen bij het zien van kerels met zo’n rare sixpack, maar hier stond ik toch wel even van te kijken…

VIETNAM - En deze dame, die bij 38°C aan haar conditie werkt op een een van de publieke crosstrainer die langs de Mekong op de boulevard staan. Petje af! Geen land waar ze zo beweeglijk zijn als Vietnam.

VIETNAM – En deze dame, die bij 38°C aan haar conditie werkt op een een van de publieke crosstrainer die langs de Mekong op de boulevard staan. Petje af! Geen land waar ze zo beweeglijk zijn als Vietnam.

VIETNAM - Ik weet niet precies wat ik hier zag. Training van soldaten? Ontgroening? In de bloedhitte op blote voeten met een geweer over straat rennen tot je er bijna dood bij neervalt. Omstanders moedigen aan en gooien met water. Verontrustende vertoning.

VIETNAM – Ik weet niet precies wat ik hier zag. Training van soldaten? Ontgroening? In de bloedhitte op blote voeten met een geweer over straat rennen tot je er bijna dood bij neervalt. Omstanders moedigen aan en gooien met water. Verontrustende vertoning.

VIETNAM - Meteen de eerste dag in Vietnam is het raak: ik zie mijn eerste ongeluk. Dat brengt geluk, zeggen reizigers, als je een ongeluk ziet behoedt het jou voor hetzelfde. Dus daar houden we het maar op. De vrachtwagen die midden op de weg stil staat is tegen de scooter gebotst. Of andersom. Hoe kan de afstand tussen beide voertuigen zo groot zijn?

VIETNAM – Meteen de eerste dag in Vietnam is het raak: ik zie mijn eerste ongeluk. Dat brengt geluk, zeggen reizigers, als je een ongeluk ziet behoedt het jou voor hetzelfde. Dus daar houden we het maar op. De vrachtwagen die midden op de weg stil staat is tegen de scooter gebotst. Of andersom. Hoe kan de afstand tussen beide voertuigen zo groot zijn?

VIETNAM - Waar ter wereld ook, dierenwelzijn is niet iets dat écht leeft onder de mensen. Of het de megastallen in Nederland zijn, of deze harteloze manier om levende have te vervoeren... Ik ben er nog steeds niet ut: is het cultureel bepaald? Heeft het iets met innerlijke beschaving te maken? Het blijft een moeilijk vraagstuk, maar dit soort beelden helpen wel je eigen standpunt te bepalen.

VIETNAM – Waar ter wereld ook, dierenwelzijn is niet iets dat écht leeft onder de mensen. Of het de megastallen in Nederland zijn, of deze harteloze manier om levende have te vervoeren… Ik ben er nog steeds niet ut: is het cultureel bepaald? Heeft het iets met innerlijke beschaving te maken? Het blijft een moeilijk vraagstuk, maar dit soort beelden helpen wel je eigen standpunt te bepalen.

VIETNAM - Kijk nou toch, landbouw op het water. Drijvende akkers 'morning glory', waterspinazie. Hoe mooi, en hoe slim!

VIETNAM – Kijk nou toch, landbouw op het water. Drijvende akkers ‘morning glory’, waterspinazie. Hoe mooi, en hoe slim!

THAILAND - Ik was nog aan het begin van mijn reis, heb sindsdien vaak de zon zien opkomen, maar nooit zo mooi als hier.

THAILAND – Ik was nog aan het begin van mijn reis, heb sindsdien vaak de zon zien opkomen, maar nooit zo mooi als hier.

_________________________________________________________________________
duniya-website Ik fiets door Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam een sponsorrit, Miles 4 Meals, om geld in te zamelen om onze voedselprojecten in India en Vietnam te financieren.

Wil je dit initiatief sponsoren? Graag! De spelregels vind je op de sponsorpagina van Stichting Duniya. Dank!
_________________________________________________________________________

190. Demonstreren in Vietnam

De afgelopen dagen ben ik in Ho Chi Minh City, het vroegere Saigon, getuige geweest van iets uitzonderlijks: mensen die de straat op gingen om massaal hun onvrede te uiten. Iets dat bij ons de normaalste zaak van de wereld is, maar in het streng geleide communistische Vietnam behoren publieke demonstraties tot de uitzondering.

Het begon, héél klein, eergisteren op een van de belangrijkste feestdagen in Vietnam: de 30e april. Op die datum in 1975, 41 jaar geleden, scheurde een tank van de Noord-Vietnamese strijdkrachten dwars door de metalen hekken 1 Poster IMG_7784van het presidentiële paleis. Dát iconische moment wordt alom gezien als de definitieve genadeslag en overwinning van Noord- op Zuid-Vietnam. Vorig jaar werd de 40e verjaardag van die overwinning groots gevierd, dit jaar waren de festiviteiten bescheidener, straatdansen en ballet met kinderen en van die Chinees-achtige muziek die ons niet lekker in de oren ligt en ’s avonds reusachtig vuurwerk en de stad hangt nog steeds vol banieren waarop de ‘bevrijding’ van Zuid-Vietnam herdacht wordt en de belofte van eeuwige trouw aan de Communistische Partij.

En daar, op straat, in de duisternis, loopt tussen het slenterende publiek een jonge vrouw met een handgeschreven protestbord. Waar gaat het om? Ze vraagt aandacht voor een recent milieuschandaal, enorme vissterfte pal voor de Vietnamese kust, Ook vissen die normaliter ver uit de kust en op grote diepte hun habitat hebben. Alles wijst op toxische vervuiling, hoogstwaarschijnlijk industrieel, en het zou afkomstig zijn van een gigantische staalfabriek van een Taiwanees conglomeraat die zich hier in Vietnam gevestigd heeft. De media zeggen dat de overheid onderzoek doet, maar inmiddels is het twee weken geleden en er is geen vervolg op gekomen. Gewoon je mond houden en hopen dat het voorbij gaat? Niet dat eenzame protestmeisje.

PROTEST 2 IMG_7800

En opeens is ze omringd door mannen in burger die bewust neutraal kijken met een houding van ‘ik ben er maar ik ben er niet’, waarop meteen onrust ontstaat, mensen komen er omheen staan, nieuwsgierig, politie maant tot doorlopen, de mannen in burger blijven zwijgend streng kijken, een idiote vertoning. Als ze haar met rust hadden gelaten was er niets gebeurd, nu veroorzaken ze het zelf. Leren ze dat niet op politieschool, of bij de contra-spionage? Ik maak wat foto’s en heb haar gezegd kom mee, weg hier. Heeft ze gedaan, is een stukje met me meegelopen, toen werd het rustig. Nog wat Vietnamezen wilden haar spreken, vooral vrouwen, deed ze, legde uit wat er aan de hand was in de Vietnamese zee. Kreeg ze alsnog haar gehoor. Toen ik wegging zei ze dat ze zeker wist dat als ik er niet bij was geweest, zij gearresteerd zou zijn.

En dan. De volgende ochtend. Ik hoor rumoer op straat, er worden leuzen gescandeerd, er zijn toeters, handklappen. Ik kijk naar buiten en zie een protestdemonstratie voorbij komen. Honderden jongelui, zwaaiend met protestborden, Save Our Seas. Meteen naar buiten, stuk met de stoet meegelopen, foto’s gemaakt. Er was politie op de been, maar vooral om verkeer tegen te houden, de zaak soepel te laten verlopen. Later mailde het protestmeisje mij dat het toch was misgelopen: ‘The police have beaten and got some people at the end. They are actually the ones that turn a non violent demonstration into a chaotic one, so sad for this country’.

PROTEST 3 IMG_7850

Vrijheid van meningsuiting is in Vietnam nog geen vanzelfsprekendheid. Natuurlijk, als je de teugels van de strenge communistische planeconomie laat vieren en ruimte biedt voor een ‘socialistisch-georiënteerde markteconomie’ zoals de partij het zelf heeft genoemd, moet je niet denken dat alles bij het oude blijft. Vietnam is ondanks het communistische regime een puur kapitalistische samenleving aan het worden en de jeugd heeft toegang tot sociale media, ze weten wat er in de wereld gebeurt. Maar als er weer eens een populaire blogger zeven jaar achter de tralies verdwijnt wegens ‘misbruik van democratische vrijheden’, begrijp je dat het met de vrijheid van meningsuiting nog niet best gesteld is in Vietnam.

Daarom werd hier geschiedenis geschreven, met deze demonstratie. Luidkeels roepen dat je het ergens niet mee eens bent, dat milieu en volksgezondheid belangrijker zijn dan de winstcijfers van industriële bedrijven, is een unicum. Vietnam heeft een stapje vooruit gezet. Klein, maar in de goede richting.

_________________________________________________________________________
duniya-website Jullie weten het nu wel, maar ik zeg het tóch nog maar een keer, voor die enkeling die het ontgaan is: ik fiets door Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam een sponsorrit, Miles 4 Meals, om geld in te zamelen om onze voedselprojecten in India en Vietnam te financieren.

Wil je dit initiatief sponsoren? Graag! De spelregels vind je op de sponsorpagina van Stichting Duniya. Dank!
_________________________________________________________________________