191. Voor de Liefhebbers

Ik weet het, drie berichten kort na elkaar, misschien wat veel? Maar het kan even niet anders, ik heb Saigon inmiddels verlaten, ben ruimschoots op weg naar het noorden, via de centrale bergen naar de kust bij Nha Trang en dan naar Hanoi. Nog een paar weken stevig in de pedalen, en het is gedaan.

Maar juist omdát het nu Vietnam is wat de klok slaat, zijn er nog wat foto’s van eerder deze reis die ik wil laten zien. Zullen  we zeggen: voor de liefhebber? Een aantal heeft al op Facebook gestaan, maar niet iedereen doet aan ‘sociale media’ (waar komt die raadselachtige term toch vandaan?) en dat is jammer, want ik vind dat een paar impressies extra een beter beeld geven van de regio waardoorheen ik gekomen ben. Als je ze écht goed wilt bekijken, even aanklikken, dan komen ze groot op scherm.

CAMBODJA - Het openbaar vervoer kent hier zo zijn eigen spelregels. Als het druk is, zoals op de dag na nieuwjaar (dat maar liefst 4 dagen duurt, van 13 tot 16 april) dan wordt er flink geïmproviseerd. Wel even de banden oppompen!

CAMBODJA – Het openbaar vervoer kent hier zo zijn eigen spelregels. Als het druk is, zoals op de dag na nieuwjaar (dat maar liefst 4 dagen duurt, van 13 tot 16 april) dan wordt er flink geïmproviseerd. Wel even de banden oppompen!

THAILAND - Hij wilde wel even demonstreren hoe hij de cicaden vangt, de insecten die 's avonds geroosterd op z'n bord komen. Lange stok, beetje lijm aan de punt, goed kijken waar zo'n beest zit en páts, hebbes.

THAILAND – Hij wilde wel even demonstreren hoe hij de cicaden vangt, de insecten die ‘s avonds geroosterd op z’n bord komen. Lange stok, beetje lijm aan de punt, goed kijken waar zo’n beest zit en páts, hebbes.

LAOS - Soms moet je een zelfportret maken, zien wat anderen zien: een eenzame man op z'n fiets. Heel gedoe nog, met zelfontspanner en de camera zo plaatsen dat een voorbijrijdende auto hem niet omverblaast. Dan is zo'n doodstille weg wel handig.

LAOS – Soms moet je een zelfportret maken, zien wat anderen zien: een eenzame man op z’n fiets. Heel gedoe nog, met zelfontspanner en de camera zo plaatsen dat een voorbijrijdende auto hem niet omverblaast. Dan is zo’n doodstille weg wel handig.

CAMBODJA - In een land waar winkeliers geen koelkast hebben maar een koelbox, wordt ijs verhandeld. Dit is de tussenhandelaar. Hij koopt staven ijs en maakt er handzame blokken van. Blijft een bizar gezicht, bij 40℃.

CAMBODJA – In een land waar winkeliers geen koelkast hebben maar een koelbox, wordt ijs verhandeld. Dit is de tussenhandelaar. Hij koopt staven ijs en maakt er handzame blokken van. Blijft een bizar gezicht, bij 40℃.

LAOS - Een schitterend beeld, zo'n rode startbaan dwars door de jungle. Maar krijg je een tegenligger, zit je in de stofwolken, dat wervelt meters hoog, kijk maar naar de bomen...

LAOS – Een schitterend beeld, zo’n rode startbaan dwars door de jungle. Maar krijg je een tegenligger, zit je in de stofwolken, dat wervelt meters hoog, kijk maar naar de bomen…

CAMBODJA - In Phnom Penh was mijn fiets aan een schoonmaakbeurt toe. Dus mocht hij bij de fietsenmaker onder de douche en werd daarna kwistig in de olie gezet. Klaar voor de volgende duizend kilometer.

CAMBODJA – In Phnom Penh was mijn fiets aan een schoonmaakbeurt toe. Dus mocht hij bij de fietsenmaker onder de douche en werd daarna kwistig in de olie gezet. Klaar voor de volgende duizend kilometer.

CAMBODJA - Het vrijlaten van vogels is goed voor je karma, denken boeddhisten, en daar spelen handelaars graag op in. Twee vogels voor een dollar. Deze man kocht zo'n beetje de hele vogelkooi leeg. Iedereen blij, vooral de vogels.

CAMBODJA – Het vrijlaten van vogels is goed voor je karma, denken boeddhisten, en daar spelen handelaars graag op in. Twee vogels voor een dollar. Deze man kocht zo’n beetje de hele vogelkooi leeg. Iedereen blij, vooral de vogels.

LAOS - Met een bootje naar een eiland in de Mekong. Rustig tuffen, wind om je oren, en de fiets staat stevig verankerd in de houten vlonder. Soms is geluk heel eenvoudig.

LAOS – Met een bootje naar een eiland in de Mekong. Rustig tuffen, wind om je oren, en de fiets staat stevig verankerd in de houten vlonder. Soms is geluk heel eenvoudig.

THAILAND - Een van de vreemdste fietspaden ooit. De elektriciteitsdraden zoemden en knisperden zó hard dat het leek alsof ik door een woud van krekels reed.

THAILAND – Een van de vreemdste fietspaden ooit. De elektriciteitsdraden zoemden en knisperden zó hard dat het leek alsof ik door een woud van krekels reed.

THAILAND - Reed er bijna overheen, doodstil lag hij (zij?) op de weg. Nam uiteindelijk de benen, gleed de berm in. Wordt hier Golden Tree Snake genoemd, hoort tot de 'vliegende slangen', 'maakt zweefvluchten door ribben te spreiden en zo de buikzijde breed en hol te maken.' (Bron: wikipedia.) Kan 1,30 m worden en is giftig, maar voor mensen niet dodelijk. Zo, jullie ook weer bijgepraat.

THAILAND – Reed er bijna overheen, doodstil lag hij (zij?) op de weg. Nam uiteindelijk de benen, gleed de berm in. Wordt hier Golden Tree Snake genoemd, hoort tot de ‘vliegende slangen’, ‘maakt zweefvluchten door ribben te spreiden en zo de buikzijde breed en hol te maken.’ (Bron: wikipedia.) Kan 1,30 m worden en is giftig, maar voor mensen niet dodelijk. Zo, jullie ook weer bijgepraat.

CAMBODJA - Hier is de ijsman die de grote brokken aan de man brengt. Vrachtwagen vol, wat 'n gesjouw. Word je sterk van. Nu heb ik weinig begrip voor vrouwen die in katzwijm vallen bij het zien van kerels met zo'n rare sixpack, maar hier stond ik toch wel even van te kijken...

CAMBODJA – Hier is de ijsman die de grote brokken aan de man brengt. Vrachtwagen vol, wat ‘n gesjouw. Word je sterk van. Nu heb ik weinig begrip voor vrouwen die in katzwijm vallen bij het zien van kerels met zo’n rare sixpack, maar hier stond ik toch wel even van te kijken…

VIETNAM - En deze dame, die bij 38°C aan haar conditie werkt op een een van de publieke crosstrainer die langs de Mekong op de boulevard staan. Petje af! Geen land waar ze zo beweeglijk zijn als Vietnam.

VIETNAM – En deze dame, die bij 38°C aan haar conditie werkt op een een van de publieke crosstrainer die langs de Mekong op de boulevard staan. Petje af! Geen land waar ze zo beweeglijk zijn als Vietnam.

VIETNAM - Ik weet niet precies wat ik hier zag. Training van soldaten? Ontgroening? In de bloedhitte op blote voeten met een geweer over straat rennen tot je er bijna dood bij neervalt. Omstanders moedigen aan en gooien met water. Verontrustende vertoning.

VIETNAM – Ik weet niet precies wat ik hier zag. Training van soldaten? Ontgroening? In de bloedhitte op blote voeten met een geweer over straat rennen tot je er bijna dood bij neervalt. Omstanders moedigen aan en gooien met water. Verontrustende vertoning.

VIETNAM - Meteen de eerste dag in Vietnam is het raak: ik zie mijn eerste ongeluk. Dat brengt geluk, zeggen reizigers, als je een ongeluk ziet behoedt het jou voor hetzelfde. Dus daar houden we het maar op. De vrachtwagen die midden op de weg stil staat is tegen de scooter gebotst. Of andersom. Hoe kan de afstand tussen beide voertuigen zo groot zijn?

VIETNAM – Meteen de eerste dag in Vietnam is het raak: ik zie mijn eerste ongeluk. Dat brengt geluk, zeggen reizigers, als je een ongeluk ziet behoedt het jou voor hetzelfde. Dus daar houden we het maar op. De vrachtwagen die midden op de weg stil staat is tegen de scooter gebotst. Of andersom. Hoe kan de afstand tussen beide voertuigen zo groot zijn?

VIETNAM - Waar ter wereld ook, dierenwelzijn is niet iets dat écht leeft onder de mensen. Of het de megastallen in Nederland zijn, of deze harteloze manier om levende have te vervoeren... Ik ben er nog steeds niet ut: is het cultureel bepaald? Heeft het iets met innerlijke beschaving te maken? Het blijft een moeilijk vraagstuk, maar dit soort beelden helpen wel je eigen standpunt te bepalen.

VIETNAM – Waar ter wereld ook, dierenwelzijn is niet iets dat écht leeft onder de mensen. Of het de megastallen in Nederland zijn, of deze harteloze manier om levende have te vervoeren… Ik ben er nog steeds niet ut: is het cultureel bepaald? Heeft het iets met innerlijke beschaving te maken? Het blijft een moeilijk vraagstuk, maar dit soort beelden helpen wel je eigen standpunt te bepalen.

VIETNAM - Kijk nou toch, landbouw op het water. Drijvende akkers 'morning glory', waterspinazie. Hoe mooi, en hoe slim!

VIETNAM – Kijk nou toch, landbouw op het water. Drijvende akkers ‘morning glory’, waterspinazie. Hoe mooi, en hoe slim!

THAILAND - Ik was nog aan het begin van mijn reis, heb sindsdien vaak de zon zien opkomen, maar nooit zo mooi als hier.

THAILAND – Ik was nog aan het begin van mijn reis, heb sindsdien vaak de zon zien opkomen, maar nooit zo mooi als hier.

_________________________________________________________________________
duniya-website Ik fiets door Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam een sponsorrit, Miles 4 Meals, om geld in te zamelen om onze voedselprojecten in India en Vietnam te financieren.

Wil je dit initiatief sponsoren? Graag! De spelregels vind je op de sponsorpagina van Stichting Duniya. Dank!
_________________________________________________________________________

190. Demonstreren in Vietnam

De afgelopen dagen ben ik in Ho Chi Minh City, het vroegere Saigon, getuige geweest van iets uitzonderlijks: mensen die de straat op gingen om massaal hun onvrede te uiten. Iets dat bij ons de normaalste zaak van de wereld is, maar in het streng geleide communistische Vietnam behoren publieke demonstraties tot de uitzondering.

Het begon, héél klein, eergisteren op een van de belangrijkste feestdagen in Vietnam: de 30e april. Op die datum in 1975, 41 jaar geleden, scheurde een tank van de Noord-Vietnamese strijdkrachten dwars door de metalen hekken 1 Poster IMG_7784van het presidentiële paleis. Dát iconische moment wordt alom gezien als de definitieve genadeslag en overwinning van Noord- op Zuid-Vietnam. Vorig jaar werd de 40e verjaardag van die overwinning groots gevierd, dit jaar waren de festiviteiten bescheidener, straatdansen en ballet met kinderen en van die Chinees-achtige muziek die ons niet lekker in de oren ligt en ‘s avonds reusachtig vuurwerk en de stad hangt nog steeds vol banieren waarop de ‘bevrijding’ van Zuid-Vietnam herdacht wordt en de belofte van eeuwige trouw aan de Communistische Partij.

En daar, op straat, in de duisternis, loopt tussen het slenterende publiek een jonge vrouw met een handgeschreven protestbord. Waar gaat het om? Ze vraagt aandacht voor een recent milieuschandaal, enorme vissterfte pal voor de Vietnamese kust, Ook vissen die normaliter ver uit de kust en op grote diepte hun habitat hebben. Alles wijst op toxische vervuiling, hoogstwaarschijnlijk industrieel, en het zou afkomstig zijn van een gigantische staalfabriek van een Taiwanees conglomeraat die zich hier in Vietnam gevestigd heeft. De media zeggen dat de overheid onderzoek doet, maar inmiddels is het twee weken geleden en er is geen vervolg op gekomen. Gewoon je mond houden en hopen dat het voorbij gaat? Niet dat eenzame protestmeisje.

PROTEST 2 IMG_7800

En opeens is ze omringd door mannen in burger die bewust neutraal kijken met een houding van ‘ik ben er maar ik ben er niet’, waarop meteen onrust ontstaat, mensen komen er omheen staan, nieuwsgierig, politie maant tot doorlopen, de mannen in burger blijven zwijgend streng kijken, een idiote vertoning. Als ze haar met rust hadden gelaten was er niets gebeurd, nu veroorzaken ze het zelf. Leren ze dat niet op politieschool, of bij de contra-spionage? Ik maak wat foto’s en heb haar gezegd kom mee, weg hier. Heeft ze gedaan, is een stukje met me meegelopen, toen werd het rustig. Nog wat Vietnamezen wilden haar spreken, vooral vrouwen, deed ze, legde uit wat er aan de hand was in de Vietnamese zee. Kreeg ze alsnog haar gehoor. Toen ik wegging zei ze dat ze zeker wist dat als ik er niet bij was geweest, zij gearresteerd zou zijn.

En dan. De volgende ochtend. Ik hoor rumoer op straat, er worden leuzen gescandeerd, er zijn toeters, handklappen. Ik kijk naar buiten en zie een protestdemonstratie voorbij komen. Honderden jongelui, zwaaiend met protestborden, Save Our Seas. Meteen naar buiten, stuk met de stoet meegelopen, foto’s gemaakt. Er was politie op de been, maar vooral om verkeer tegen te houden, de zaak soepel te laten verlopen. Later mailde het protestmeisje mij dat het toch was misgelopen: ‘The police have beaten and got some people at the end. They are actually the ones that turn a non violent demonstration into a chaotic one, so sad for this country’.

PROTEST 3 IMG_7850

Vrijheid van meningsuiting is in Vietnam nog geen vanzelfsprekendheid. Natuurlijk, als je de teugels van de strenge communistische planeconomie laat vieren en ruimte biedt voor een ‘socialistisch-georiënteerde markteconomie’ zoals de partij het zelf heeft genoemd, moet je niet denken dat alles bij het oude blijft. Vietnam is ondanks het communistische regime een puur kapitalistische samenleving aan het worden en de jeugd heeft toegang tot sociale media, ze weten wat er in de wereld gebeurt. Maar als er weer eens een populaire blogger zeven jaar achter de tralies verdwijnt wegens ‘misbruik van democratische vrijheden’, begrijp je dat het met de vrijheid van meningsuiting nog niet best gesteld is in Vietnam.

Daarom werd hier geschiedenis geschreven, met deze demonstratie. Luidkeels roepen dat je het ergens niet mee eens bent, dat milieu en volksgezondheid belangrijker zijn dan de winstcijfers van industriële bedrijven, is een unicum. Vietnam heeft een stapje vooruit gezet. Klein, maar in de goede richting.

_________________________________________________________________________
duniya-website Jullie weten het nu wel, maar ik zeg het tóch nog maar een keer, voor die enkeling die het ontgaan is: ik fiets door Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam een sponsorrit, Miles 4 Meals, om geld in te zamelen om onze voedselprojecten in India en Vietnam te financieren.

Wil je dit initiatief sponsoren? Graag! De spelregels vind je op de sponsorpagina van Stichting Duniya. Dank!
_________________________________________________________________________

189. Winkeltje Spelen

Die woorden zitten al een hele tijd in m’n hoofd: winkeltje spelen. Als je maar lang genoeg door dit soort contreien reist en de wereld van dichtbij ziet krijg je vanzelf die indruk. En ik zeg er meteen bij: het is niet neerbuigend bedoeld. Integendeel, ik heb tomeloos respect voor mensen die altijd proberen ergens iets van te maken, hoe verrot de omstandigheden ook zijn. Inspelen op mogelijkheden, of beter: eerst die mogelijkheden zíen, en dan actie ondernemen. Of het dan lukt is iets anders, daar gaat het niet eens om. Het gaat om het initiatief, het zien van kansen.

Neem Cambodja. Transparancy International omschreef het land in haar rapportage van 2013 als volgt: The country faces numerous sociopolitical issues, including widespread poverty, pervasive corruption, lack of political freedom, low human development and a high rate of hunger. En ik, vanaf mijn fiets, zie barre droogte rond de dorpen in het noord-oostelijk deel waar armoe troef is. Zó arm zelfs dat ze zo goed als geen winkeltjes hebben. En dat wil wat zeggen.

Ik zag dat winkeltje spelen voor het eerst in India. Als het slecht gaat, denken ze: ik begin een winkeltje, dan maak je winst en ben je uit de problemen. Onzin natuurlijk, die worden alleen maar groter, die problemen. Ze kopen pakjes sigaretten en verkopen de rokertjes vervolgens los, per stuk. Hoeveel winst? Een paar procent. Hetzelfde met pruimtabak, of frisdrank, iets te snoepen. Als ze al voldoende geld hebben om in zulke artikelen te investeren. En als de buurman óók zo’n winkeltje begint en de overbuurman ook, verkoopt niemand iets. Dan consumeren ze uit ellende hun eigen handelswaar. Ben je nog nergens.

Ik zag in Cambodja twee zelfstandige entrepreneurs die langs een gloednieuw stuk snelweg een nerinkje hadden. De eerste was de Cambodjaanse variant van een Indiase dalit, een kasteloze, behalve dat ze hem hier waarschijnlijk schooier noemen, of vuilnisman: hij raapt wat anderen wegooien. De nieuwe elite, jongelui op scooters en motoren, gooien álle verpakking die leeg is pardoes op de grond. Als fietser zie je dat gebeuren, ze rijden je voorbij en húp, gaat weer een leeg colablikje of waterflesje. En deze man raapt het op en aan het eind van de dag levert hij het ergens in en krijgt een grijpstuiver, wisselgeld. Kijk hem eens lachen, de goedmoedige. Ik heb hem betaald voor de foto, voor wat hoort wat. Waarschijnlijk heel wat meer dan wat hij met een dag opruimen bij elkaar scharrelt. Moet ook. Een kleine winkelier moet soms mazzel hebben.

Garbage collector Cambodia IMG_7379_edited-1

De tweede kleine ondernemer was deze jongeman. Of hij het zelf heeft opgebouwd of dat z’n vader hem er heeft neergezet is niet belangrijk, het gaat om de káns die ze zien. Een nieuwe weg, dus meer verkeer, een brede vluchtstrook waar klanten kunnen stoppen. Alles is voorhanden om gouden bergen te verdienen. Voorlopig alleen met gekoelde frisdrank. Straks komen er verse kokosnoten of gesmeerde broodjes bij. Ik hoop het. Dappere winkelier in spé.

Winkeltje spelen Cambodja IMG_7389

Dit is van een andere orde, hier lijkt iedereen aan het eind van z’n latijn. Als ik kom aanfietsen is het 39°C, mijn ketting knarst en mijn mond is droog als karton. Ik wil twee dingen: iets te drinken en smeerolie. De man met het gestreepte hemd regelt alles. Uit de rode koelbox duikt hij een flesje water op, maar het ijs blijkt gesmolten, het water lauw. Dan giet hij afgewerkte motorolie over m’n ketting, het druipt op de grond, maakt niemand wat uit. De rest van de familie blijft hangen, letterlijk. In de hangmat of op een stoel, de hitte maakt iedereen tot ledenpop. Vooraan ligt zoonlief als een rolmops in de hangmat, wachtend op avondkoelte.

Bike repair shop Cambodia IMG_7240

Dit Cambodjaanse echtpaar heeft het een geweldige nering: mais. Vers gekookt en boterzacht. Auto’s en scooters stoppen, kopen een paar warme kolven en nemen het mee, als snack in de auto. Ik heb er zelf een staan kluiven in de berm, wat een traktatie. Goeie zaken doen ze, haast geen moment zonder klanten. Goed bekeken, goed bedacht.

Corn along Route 6 Cambodia IMG_7418

Maar soms is de concurrentie zó hevig dat het haast geen nut lijkt te hebben je winkeltje open te houden. Neem deze Vietnamese boontjesvrouw. Grote stapels kersverse groenten, maar even verder zit nóg iemand met dezelfde handel en daarna wéér iemand. Boontjesseizoen! Wat te doen? Iets anders verbouwen? Misschien. Voorlopig houdt ze er een goed humeur bij.

Iedereen verkoopt Dau chin boontjes IMG_7589

En dit is de Vietnamese evenknie van de flessenraper in Cambodja: de voddenman. Zijn bakfiets torenhoog beladen met rommel. Terwijl ik langzaam achter hem reed stopte hij twee keer om iets op te rapen. De eerste keer een lege fles uit de berm, de tweede keer schoot de slipper van zijn rechtervoet. Aan de zijkant opengescheurd, geen wonder dat hij niet blijft zitten. Z’n fiets is er ook slecht aan toe, het wiel hangt scheef, nog even en de as breekt. Maar aan zo’n investering durft hij waarschijnlijk niet eens denken. Aan het eind van de dag nét voldoende verdiend hebben om je familie te kunnen voeden, dat is al een mirakel. Wat een held.

Vuilnisman IMG_7630

_________________________________________________________________________
duniya-website Jullie weten het nu wel, maar ik zeg het tóch nog maar een keer, voor die enkeling die het ontgaan is: ik fiets door Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam een sponsorrit, Miles 4 Meals, om geld in te zamelen om onze voedselprojecten in India en Vietnam te financieren.

Wil je dit initiatief sponsoren? Graag! De spelregels vind je op de sponsorpagina van Stichting Duniya. Dank!
_________________________________________________________________________