196. De Boeken van 2016

Nee, het was geen jaar van veel lezen. Soms gaat dat zo, dan is er teveel anders, en de kans dat er nog een titel bijkomt vóór het jaareinde, nee. Maar als altijd gaat kwaliteit boven kwantiteit, en ook al waren er, zoals vorig jaar, geen verrassende ontdekkingen (John Fante en James Salter), er zaten wel degelijk krenten in de pap.

_________________________________________________________________________

in-het-huis-van-de-dichter-jan-brokken-2008
In Het Huis van de Dichter (Jan Brokken, 2008).
Een intiem portret van de Russische meesterpianist Youri Egorov (1954 – 1988). Jarenlang hoort Jan Brokken, journalist bij de Haagsche Post, iemand in het belendende appartement op de Brouwersgracht piano studeren. Brokken is zelf goed op de hoogte van klassieke muziek en weet dat wat hij hoort van uitzonderlijk niveau is. Als hij vijf jaar later een concert bijwoont van Egorov, herkent hij het spel van zijn buurman. Ze maken kennis en Brokken schrijft een artikel over hem. Dit is het begin van een hechte vriendschap. In 1976 vluchtte Egorov uit de Sovjetunie en vestigde zich in Amsterdam omdat die stad hem deed denken aan het tegendeel van wat hij achterliet: vrijheid. ‘Hij zei altijd dat hij was gevlucht vanwege zijn anticommunisme. En in de tweede plaats uit angst te worden opgepakt om zijn homoseksualiteit. Youri wist dat hij kon rekenen op de maximale straf: acht jaar strafkamp in Siberië. Het fysieke geweld tegen homoseksuelen was daar verschrikkelijk.’ Brokken beschrijft zijn jarenlange vriendschap met de pianist. Hoogte- en dieptepunten, de liefdes, de drugs en de drank en vooral de zenuwslopende recitals. ‘Een snel, heftig, uitzinnig leven’, tot aan zijn zelfgekozen dood nadat de aids in zijn lichaam was gaan woekeren.

_________________________________________________________________________

john-irving-last-night-in-twisted-river
Last Night in Twisted River (John Irving, 2009).
Eerst het nadeel van de romans die Irving schrijft: ze zijn te lang. Hij weidt eindeloos uit, de pillen die hij schrijft kunnen makkelijk eenderde korter. Maar toch lees ik ze, stuk voor stuk, meestal tijdens lange fietsreizen. Dit keer was het weer raak, met een rauw verhaal over houthakkers in Coos County, New Hampshire, en een krankzinnig labyrint van sub-plots. Hoofdpersonen zijn de hinkende kok Dominic Baciagalupo (‘Cookie’), zijn twaalfjarige zoon Daniel en hun ruige vriend Ketchum. 658 pagina’s lang, een vrachtlading aan gebeurtenissen met evenzoveel kleurrijke karakters, de een nog merkwaardiger en extremer dan de ander. Echt beklijven doen de boeken van Irving uiteindelijk niet, en zo goed als A Son of the Circus en The Cider House Rules is dit boek niet, maar aan het eind van de streep is er toch een dikke plus.

_________________________________________________________________________

sandor-marai-gloed
Gloed (Sándor Márai, 1942).
Van deze roman was ik wel even ondersteboven, zo bijzonder. Een oude generaal krijgt op een dag een brief waarin een vriend van lang geleden, Konrád, zijn komst aankondigt. Van jongsaf waren zij onafscheidelijk, ondanks hun verschillende achtergrond en afkomst. Tot Konrád plotseling verdween, niet lang na Henriks huwelijk met de mooie Krisztina. Het bezoek van Konrád – na 41 jaar – brengt een stroom van prachtige en pijnlijke herinneringen bij de generaal op gang. Eén avond, één nacht duurt de ontmoeting van de twee oude mannen. Hun laatste gesprek is een duel zonder wapens, en veel wreder. Wat is er 41 jaar geleden gebeurd? Met mededogenloze openhartigheid praat vooral Henrik over waarheid, leugen en het moeilijkste van alles: vriendschap. Een verbluffend gecomponeerd boek. Lijkt wat langdradig, soms, ’t is tenslotte ruim zeventig jaar geleden geschreven, dan heb je het gevoel dat je moet doorbijten, tot de wonderbaarlijke cadans je weer in z’n greep krijgt. Uiterst diepzinnig en fijngevoelig.

_________________________________________________________________________

4. Julian Barnes, Alsof Het Voorbij Is
Alsof het voorbij is (Julian Barnes, 2011).
Kunnen we eigenlijk wel vertrouwen op ons eigen geheugen? Is onze geschiedenis, ons levensverhaal zoals we dat aan onszelf en aan anderen vertellen, wel een juiste afspiegeling van de waarheid? Barnes is daar in Alsof het voorbij is heel duidelijk in: nee. Geschiedschrijving, het geheugen en vooral de onbetrouwbaarheid daarvan zijn de belangrijkste thema’s in dit boek, waarvoor hij in 2011 de Man Booker Prize kreeg.

_________________________________________________________________________

One thought on “196. De Boeken van 2016

  1. Heb ook weinig gelezen dit jaar, maar toch ……” La Laminaire” van Simone Salgas: een juweeltje.”Caesarion ” van Tommy Wieringa met veel plezier gelezen. Omar Khayyâm: ” Vivre te soit bonheur: cent un quatrains de libre pensée ” is al duizend jaar puur genot ……
    Wat films betreft heb ik gisteren met ogen als theeschoteltjes gekeken naar “l’assassinat de Jesse James”……filmkunst van meer dan de bovenste plank, wellicht cinematographisch de mooiste film die ik dit jaar zag.
    “Alsof het voorbij is” een indrukwekkend boek. over de onbetrouwbaarheid van ons geheugen.Ik ben daar altijd heel voorzichtig mee geweest en gelukkig had ik ongeveer 4 meter persoonlijk archief toen ik mijn mémoires:: Jan de Boer, een profeet die stokbrood eet” schreef. Alleen (zeker verre) herinneringen die ik kon staven met documenten, brieven,getuigenissen van
    derden etc. heb ik beschreven, de rest maar veiligheidshalve weggelaten……

    Goede kerstdagen voor jullie beiden en een vruchtbaar jaar 2017, Ana en Jan de Boer.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s