190. Demonstreren in Vietnam

De afgelopen dagen ben ik in Ho Chi Minh City, het vroegere Saigon, getuige geweest van iets uitzonderlijks: mensen die de straat op gingen om massaal hun onvrede te uiten. Iets dat bij ons de normaalste zaak van de wereld is, maar in het streng geleide communistische Vietnam behoren publieke demonstraties tot de uitzondering.

Het begon, héél klein, eergisteren op een van de belangrijkste feestdagen in Vietnam: de 30e april. Op die datum in 1975, 41 jaar geleden, scheurde een tank van de Noord-Vietnamese strijdkrachten dwars door de metalen hekken 1 Poster IMG_7784van het presidentiële paleis. Dát iconische moment wordt alom gezien als de definitieve genadeslag en overwinning van Noord- op Zuid-Vietnam. Vorig jaar werd de 40e verjaardag van die overwinning groots gevierd, dit jaar waren de festiviteiten bescheidener, straatdansen en ballet met kinderen en van die Chinees-achtige muziek die ons niet lekker in de oren ligt en ’s avonds reusachtig vuurwerk en de stad hangt nog steeds vol banieren waarop de ‘bevrijding’ van Zuid-Vietnam herdacht wordt en de belofte van eeuwige trouw aan de Communistische Partij.

En daar, op straat, in de duisternis, loopt tussen het slenterende publiek een jonge vrouw met een handgeschreven protestbord. Waar gaat het om? Ze vraagt aandacht voor een recent milieuschandaal, enorme vissterfte pal voor de Vietnamese kust, Ook vissen die normaliter ver uit de kust en op grote diepte hun habitat hebben. Alles wijst op toxische vervuiling, hoogstwaarschijnlijk industrieel, en het zou afkomstig zijn van een gigantische staalfabriek van een Taiwanees conglomeraat die zich hier in Vietnam gevestigd heeft. De media zeggen dat de overheid onderzoek doet, maar inmiddels is het twee weken geleden en er is geen vervolg op gekomen. Gewoon je mond houden en hopen dat het voorbij gaat? Niet dat eenzame protestmeisje.

PROTEST 2 IMG_7800

En opeens is ze omringd door mannen in burger die bewust neutraal kijken met een houding van ‘ik ben er maar ik ben er niet’, waarop meteen onrust ontstaat, mensen komen er omheen staan, nieuwsgierig, politie maant tot doorlopen, de mannen in burger blijven zwijgend streng kijken, een idiote vertoning. Als ze haar met rust hadden gelaten was er niets gebeurd, nu veroorzaken ze het zelf. Leren ze dat niet op politieschool, of bij de contra-spionage? Ik maak wat foto’s en heb haar gezegd kom mee, weg hier. Heeft ze gedaan, is een stukje met me meegelopen, toen werd het rustig. Nog wat Vietnamezen wilden haar spreken, vooral vrouwen, deed ze, legde uit wat er aan de hand was in de Vietnamese zee. Kreeg ze alsnog haar gehoor. Toen ik wegging zei ze dat ze zeker wist dat als ik er niet bij was geweest, zij gearresteerd zou zijn.

En dan. De volgende ochtend. Ik hoor rumoer op straat, er worden leuzen gescandeerd, er zijn toeters, handklappen. Ik kijk naar buiten en zie een protestdemonstratie voorbij komen. Honderden jongelui, zwaaiend met protestborden, Save Our Seas. Meteen naar buiten, stuk met de stoet meegelopen, foto’s gemaakt. Er was politie op de been, maar vooral om verkeer tegen te houden, de zaak soepel te laten verlopen. Later mailde het protestmeisje mij dat het toch was misgelopen: ‘The police have beaten and got some people at the end. They are actually the ones that turn a non violent demonstration into a chaotic one, so sad for this country’.

PROTEST 3 IMG_7850

Vrijheid van meningsuiting is in Vietnam nog geen vanzelfsprekendheid. Natuurlijk, als je de teugels van de strenge communistische planeconomie laat vieren en ruimte biedt voor een ‘socialistisch-georiënteerde markteconomie’ zoals de partij het zelf heeft genoemd, moet je niet denken dat alles bij het oude blijft. Vietnam is ondanks het communistische regime een puur kapitalistische samenleving aan het worden en de jeugd heeft toegang tot sociale media, ze weten wat er in de wereld gebeurt. Maar als er weer eens een populaire blogger zeven jaar achter de tralies verdwijnt wegens ‘misbruik van democratische vrijheden’, begrijp je dat het met de vrijheid van meningsuiting nog niet best gesteld is in Vietnam.

Daarom werd hier geschiedenis geschreven, met deze demonstratie. Luidkeels roepen dat je het ergens niet mee eens bent, dat milieu en volksgezondheid belangrijker zijn dan de winstcijfers van industriële bedrijven, is een unicum. Vietnam heeft een stapje vooruit gezet. Klein, maar in de goede richting.

_________________________________________________________________________
duniya-website Jullie weten het nu wel, maar ik zeg het tóch nog maar een keer, voor die enkeling die het ontgaan is: ik fiets door Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam een sponsorrit, Miles 4 Meals, om geld in te zamelen om onze voedselprojecten in India en Vietnam te financieren.

Wil je dit initiatief sponsoren? Graag! De spelregels vind je op de sponsorpagina van Stichting Duniya. Dank!
_________________________________________________________________________

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s