181. Herinneren

Laatst dat jaaroverzicht op televisie gezien? Ik weet niet hoe het u vergaat, maar bij een heleboel dingen denk je: oh ja, da’s waar ook. Griekenland; het vliegtuig van Germanwings; de aardbeving in Nepal. Grote gebeurtenissen, maar op de een of andere manier toch een beetje naar de achtergrond verdwenen. Vooral als dat rijtje overledenen voorbijkomt. Günter Grass, ja, die wist ik nog wel, en Patachou ook, die Franse zangeres, die kende ik omdat mijn moeder in de jaren vijftig haar platen draaide, anders had ik nooit van haar geweten. Maar Anita Ekberg, Christopher Lee, Omar Sharif, Ellen Vogel? Nog één keer even opvlammen in het collectief geheugen, en dan klaar. Zou je denken. Maar wat zegt de omroeper van dienst? ‘Allemaal mensen die we ons voor altijd zullen blijven herinneren’. Onzin! We vergeten bliksemsnel, en maar goed ook, het bestaan is al ingewikkeld genoeg.

Maar één naam die ik me wél wil herinneren uit dat overzicht is Ahmed Marabet, de wijkagent die op 7 januari koelbloedig op straat geëxecuteerd werd na de slachtpartij bij Charlie Hebdo. Die naam vergeet je zo snel nog niet, en anders dat beeld, die hulpeloze man op de grond. Zo ook de slachtoffers van de barbaarse november-aanslag in Parijs. We weten geen namen, het zijn er teveel, maar vergeten doen we het niet. Maar hoe moet je ze dan onthouden? Hooguit herinneren we ons die wonderlijke naam Bataclan, en daardoor de naamlozen die zo’n gruweldood stierven. Onvermijdelijk dringen die hartverscheurende regels in Dido’s Lament van Henry Purcell zich op: Remember me, remember me, but ah! forget my fate.

Enfin, een heel ander soort herinneren, maar toch, bescheiden, een klein jaaroverzicht van onszelf, met twee projecten die wat ons betreft het herinneren waard zijn. Want laatst had ik iemand aan de telefoon die terloops vroeg: wanneer komt er weer een nieuw boek van jullie uit? Nou, sputterde ik tegen, twee titels dit jaar, is dat niet genoeg? Hij had geen idee. Het laatste dat hij zich herinnerde was Street Food Kosovo. Vooruit, daar gaan we. In juni waren we de hele maand in Zanzibar, om Mirjams volgende Street Food boek te researchen (en vakantie te houden). Daarna volgden drie maanden hard werken, waarin we aan maar liefst twee boeken werkten.

Als eerste De Geur van Witte Rijst, in opdracht van het bedrijf Go Tan, dat producten voor de Indonesische keuken op de markt brengt. Ze wilden een boek maken met Indische recepten, dus uit de Nederlands-Indische periode, zodat die traditie niet verloren zou gaan. Lezers werden gevraagd herinneringen en recepten in te sturen, die wij vervolgens kookten en fotografeerden. De teksten moesten geredigeerd worden, lappen van vier, vijf A-4tjes moesten ingekort naar 125 woorden. Een heidens karwei, koken, schrijven, fotograferen, ons huis was wekenlang proefkeuken en fotostudio, maar een uitdaging die we, binnen de deadline, tot een goed eind brachten, het boek kwam begin november op de markt.

Go-Tan Geur van witte Rijst cover-3d

Een heel ander project was Borst Vooruit: een boek voor en door vrouwen met borstkanker. Een ambitieus project, door Mirjam gefotografeerd en vormgegeven (!), ik werd er in een later stadium bijgehaald als redacteur. Een in- en aangrijpende ervaring, met zo’n project bezig te zijn, vooral voor Mirjam, die keer op keer naar Rotterdam afreisde om van de 65 vrouwen die aan het boek meewerkten mooie portretten te maken. En daarna de enorme klus om het boek vorm te geven. En ook al ligt het allang in de winkel, ze is er nog steeds volop mee bezig, probeert publiciteit te genereren, aandacht in de media, het móet breed in de belangstelling komen, de doelgroep is enorm, jaarlijks krijgen 14.000 vrouwen de diagnose borstkanker en allemaal dreigen ze de weg kwijt te raken in een wereld van verdriet, onzekerheid, angst en boosheid. Wat te doen, hoe nu verder? En als er geen verder is, wat dan? Allemaal vragen waar Borst Vooruit antwoord op kan geven omdat het gebaseerd is op verhalen van vrouwen die hetzelfde is overkomen. Ongelofelijk dat zo’n boek niet allang gemaakt was. Toen het klaar was werd een promofilmpje gemaakt, de teksten werden ingesproken door vrouwen die aan het boek hadden meegewerkt.

Al met al een heel bijzonder boek, niet in de laatste plaats omdat wij, Letsch & de Clercq Visuals, ook de uitgever zijn. Kopen dus! Verkrijgbaar bij de boekhandel en natuurlijk bij bol.com. En belangrijk: niemand verdient aan dit boek. Die opbrengst gaat naar toekomstig borstkankeronderzoek.

Benieuwd hoe het boek er uitziet? Hier een inkijkje:

Dan nog een gebeurtenis die we niet zo snel zullen vergeten: Mirjam op klaarlichte dag in Brussel beroofd. We dachten dat we zo’n beetje alle varianten van diefstal wel gehad hadden, eerst gerold in Barcelona, toen beroofd in Sint-Petersburg, en als laatste de inbraak in ons huis, december 2014. En nu dan Brussel.

Wat is er gebeurd? Mirjam was uitgenodigd om als kleine uitgever en bekroond kookboekauteur eind november aanwezig te zijn op een ‘fair-trade event’ in Brussel. Toen kwam die terreurdreiging als nasleep op de aanslagen in Parijs, Brussel op slot, evenement geannuleerd, verplaatst naar 8 december. Daags ervoor gaat Mirjam met de auto vol boeken en fotomateriaal naar België en bijna in het centrum van Brussel opeens een oorverdovende knal rechts van haar, glas vliegt door de auto, ze denkt dat ze beschoten wordt, een man grist haar tas van de passagiersstoel, Noord-Afrikaans uiterlijk, hij verdwijnt in de menigte. Ze zet de auto aan de kant, roept om hulp, maar niemand komt, nog steeds heerst angst in de stad, niemand wil betrokken worden bij een misdaad op klaarlichte dag.

... met een oorverdovende knal spat de ruit in duizend stukken...

… met een oorverdovende knal spat de ruit in duizend stukken…

Moederziel alleen staat ze daar in de glasscherven, belt de politie, er komen rechercheurs in burger die al gauw ontdekken dat de overvaller een boormachine (!) tegen de ruit heeft gesmeten, het ding ligt nog op straat. Mee naar het bureau, waar ze vertelt dat, terwijl ze nog in de auto zat en de dief zag weglopen, een andere man (eveneens Noord-Afrikaans van uiterlijk) links naast haar verschijnt en zegt: je moet er achteraan, kijk, daar loopt hij! Maar ze blijft in de auto, en als ze dat later de recherche vertelt zeggen die dat ze het enig juiste heeft gedaan: het was een truuk, als ze achter de dief was aangegaan waren handlangers gekomen en hadden de auto gekaapt. Daar ging het ze om, om die auto.

Op basis van haar beschrijving hebben ze, terwijl Mirjam op het bureau zat te wachten, zeven (!) mogelijke daders opgepakt en Mirjam moest in een line-up de man identificeren die haar had overvallen. Dat kon ze ook. Daarna terug naar Friesland, met kapot raam, auto ergens stallen was ondenkbaar, ontbrekend raam en de auto vol spullen. Vernikkeld kwam ze thuis. Volgende dag hebben we een auto gehuurd, samen terug naar Brussel. Expositie ingericht, leuke avond gehad, en opvallend veel Belgen die van de overval hoorden en haar kwamen zeggen hoe zeer het ze speet, ze schaamden zich voor Brussel. De eigenaar van een van de chicste hotels in Brussel (The Hotel) bood ons gratis een overnachting aan in een kamer met schitterend uitzicht. De volgende dag, mooi winterzonnetje, lang door de stad gewandeld, op veel plaatsen nog bewapende militairen in camouflagepakken, ook de entree van het hotel werd bewaakt met zwaar geschut.

Brussel is een nieuw bezoek waard, straks, als het voorjaar is. Misschien logeren we dan weer in The Hotel, en genieten van de Brusselse gastvrijheid. Maar deze gebeurtenis herinneren? Nee, liever niet. Daarom óp naar een nieuw jaar met nieuwe avonturen, minstens éen boek, hopelijk veel publicaties en vooral: veel op pad. Het leven moet gevierd!

4 thoughts on “181. Herinneren

  1. Jezus Hans, wat een verhaal. GZD is je vrouw weer heelhuids thuis. Ik moet denken aan: “Brussel was toen nog een vrolijke stad”, maar ook dat blijkt nu een herinnering te zijn. Het overlijden van Patachou (een van m’n vaders favorieten, had, net zoals jouw moeder, al haar platen) heb ik gemist.
    Prima dat jullie samenwerken met Go-Tan, ga aanstonds het boek bestellen.
    Helaas kan ik, vanwege financiële tegenvallers, nu geen donatie doen aan jullie stichting, wellicht in de komende maanden wel. Je nieuwe profielfoto op FB doet me denken aan Catweezle, die maffe tovenaar, die op z’n driewieler allerhande “vreemde” dingen in Engeland beleefde.
    Ben blij dat je weer eens iets “gepost” hebt, vind het altijd fijn om van jullie wederwaardigheden op de hoogte te zijn. Ik heb nog een paar flessen mooie wijn in huis, die wellicht, als jullie op doorreis naar Frankrijk zijn, in een genoeglijke ambiance, bij een eenvoudige, maar voedzame maaltijd, genuttigd kunnen worden. De bedden zijn schoon en opgemaakt.
    Groet,
    Carel

  2. Hans, ik denk dat het belangrijk is om te vermelden dat niemand – dus ook wij als uitgever niet – aan Borst Vooruit verdient, maar dat alle opbrengst naar toekomstig borstkankeronderzoek gaat.

  3. Dag Hans en niet te vergeten Mirjam, ,

    Ja, dat zijn avonturen waar je niet altijd naar verlangt !! Maar het kookboekenavontuur gaat gewoon door ….sterkte en succes !
    Misschien aardig om te weten dat ik een zeer bijzonder kookboek heb van de Joodse keuken met recepten uit heel veel landen , geschreven door ene Nina Froud op verzoek van de Organization for Rehabilitation through Training ( ORT) in 1972, dat ik na het overlijden van mijn Joodse grootmoeder in handen kreeg.Uitermate interessant omdat ondanks de ruim 2000 jarige verstrooiing over de hele wereld de joden er toch in geslaagd zijn een eigen stempel op hun keuken te drukken.door hun verbondenheid met de Thora waarin staat opgetekend welk voedsel ” rein” en “onrein ” is. Ik kook af en toe een gerecht uit dit kookboek; Natuurlijk is er in de loop van de afgelopen 50 jaar veel veranderd, maar is het een idee om aan één van jullie volgende kookboeken te wijden aan de internationale joodse keuken?
    Overigens bloemen hulde en applaus voor het kookboek Borst Vooruit !!.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s