179. Vallende Mannen

In de vroege jaren zeventig (van de vorige eeuw moet je daar dan bij zetten, flauwekul natuurlijk, wanneer anders?), in die jaren zeventig hadden we het volstrekt unieke muziektheater van Hauser Orkater. Een samenspel van de Amsterdamse gebroeders Hauser en de uit IJmuiden afkomstige broers Van Warmerdam, waarvan de oudste, Alex, uitgroeide tot een van de origineelste filmmakers die ons land ooit gekend heeft. Hauser Orkater speelde diverse stukken, waaronder Zie De Mannen Vallen. En het was de titel van die voorstelling die me deze week opeens te binnen schoot, want oei, wat zijn er dezer dagen veel mannen gevallen. Van hun voetstuk, over hun ego gestruikeld, over roem of een teveel aan testosteron. Hoe dan ook: gevallen, en hard ook. Ik noem er vier.

Op nummer 4: tandarts Walter Palmer uit Minnesota. Kwam breed in het nieuws omdat hij in Zimbabwe met pijl en boog Cecil de Leeuw doodschoot. Pijl en boog? Ja. Omdat het anders wel erg gemakkelijk is een leeuw te schieten. Want, zo zeggen ze, ook jagers vinden dat beide partijen gelijke kansen hebben. Gelijke kansen? Kon Cecil dan terugschieten? Nee, dat niet. Palmer Maar door zo’n pijl en boog waant de jager zich even in een tijd dat de oermens door de jacht moest overleven. Cecil heeft trouwens bijna twee volle etmalen met de pijl in z’n lijf rondgezworven voordat hij alsnog de kogel kreeg en vervolgens werd gevild en onthoofd voor de trofee. Op social media wordt Parker massaal aan de schandpaal genageld en met de dood bedreigd. Wat bezielt zo’n macho? Is het te verantwoorden om voor veel poen naar Afrika af te reizen om een wild beest dood te schieten? Moeilijke discussie, voor- en tegenstanders hebben allemaal hun argumenten, maar ik kan me er geen voorstelling van maken hoe het moet zijn om voor de kick een leeuw neer te schieten, of welk ander beest dan ook. Palmer echter heeft zo’n beetje de hele Ark van Noach op z’n palmares: neushoorn, buffel, olifant, luipaard, de hele mieterse bende. En nu een gevallen man, die z’n praktijk wel kan sluiten.

Nummer 3: een schandverhaal om je vingers bij af te likken. De Britse politicus John Sewel, voorzitter van het Gedragscomité van The House of Lords, die in opspraak kwam door videobeelden waarin hij seks had en cocaïne gebruikte met prostituees. Enkele weken geleden stelde hij nog voor Hogerhuisleden die zich misdragen te ontslaan: ‘Wandaden van enkelingen kunnen onze reputatie beschadigen’, schreef hij. Lord Sewel‘Schandalen maken goede krantenkoppen.’ Spot on, your lordship! Wat is dat toch, met die Engelsen? Toegegeven, Fransen kunnen er ook wat van, neem Dominique Strauss-Kahn, maar die Engelsen maken het wel erg bont. In de vroege jaren zestig smulde de goegemeente van de verhalen over de Conservatieve minister John Profumo, die het bed deelde met fotomodel Christine Keeler. Daarna was er Jeremy Thorpe, de latere leider van de Liberaal Democraten, die een homoseksuele relatie had met ene Scott, die Thorpe daar later mee chanteerde en vervolgens een huurmoordenaar op zijn dak kreeg, in opdracht van Thorpe. Zelfs de doodsaaie John Major (weet u nog? Prime Minister van 1990 to 1997) had een affaire met een minister uit zijn kabinet, Edwina Currie. En nu is daar Lord Sewel, in de tabloids al gauw omgedoopt tot Lord Sewer. Veel dieper kan je niet vallen. Eigen schuld. Moet je je driften maar beteugelen.

Nummer 2: Bill Cosby! Die joviale, begripvolle gynaecoloog (!) Cliff Huxtable uit The Cosby Show. De aardigste zwarte man in Amerika, rolmodel voor blank én zwart, die met grapjes en engelengeduld zijn kinderen opvoedde en met liefdevolle kwinkslag en een warme maaltijd zijn vrouw opving als ze moe thuiskwam van een zware dag op het advocatenkantoor. Diezelfde voorbeeldige Cosby werd tien jaar geleden aangeklaagd door een dame die beweerde dat hij haar verdoofd had met een pilletje en seksueel misbruikt had. Niemands geloofde het, cosby show Cosby lachte het weg, maar bracht intussen een leger advocaten in stelling en de zaak werd voor een onbekend bedrag geschikt. Intussen meldden zich steeds meer vrouwen, niemand luisterde, tot in oktober vorig jaar een (zwarte!) stand-up comedian tijdens een optreden in Cosby’s geboorteplaats Philadelphia sneert over het ‘zelfgenoegzame oude-zwarte-man-typetje’ die neerbuigend doet tegen andere zwarten omdat hij in een succesvolle sitcom speelde. ‘Ja, maar jij verkracht vrouwen, Bill Cosby.’ Het fragment werd gefilmd, kwam op YouTube en de rest is geschiedenis. Tientallen vrouwen deden inmiddels aangifte, allemaal met hetzelfde verhaal: gedrogeerd en verkracht. Exit Cliff Huxtable.

Maar nummer éen slaat alles. Geen man is dieper gevallen dan Atticus Finch, advocaat in het stadje Maycomb in het zuiden van de Verenigde Staten. Alleen: hij bestaat niet. Atticus Finch is een van de personages uit To Kill a Mockingbird, de inmiddels klassieke debuutroman van Harper Lee uit 1960 die in éen klap een bestseller werd. Miljoenen exemplaren gingen over de toonbank en iedereen viel voor de onverschrokken advocaat die pleit voor gelijkberechtiging en een zwarte man verdedigt die er ten onrechte van beschuldigd wordt een blanke vrouw te hebben verkracht. Gregory Peck Mockingbird Het boek werd verfilmd en Gregory Peck kreeg een Oscar voor zijn rol als Atticus de onkreukbare. Nu, vijftig jaar later, verschijnt een vervolg op Mockingbird: Go Set a Watchman, waarin tot de schrik van generaties lezers Amerika’s morele kompas, Atticus Finch, zich heeft verbonden aan racisten die zich hevig verzetten tegen de opkomende burgerrechtenbeweging en in de meest gruwelijke termen over de zwarte bevolking spreken en pamfletten verspreiden die ‘De Zwarte Pest’ heten.

Ik moet het boek nog lezen. Áls ik het al doe. Want ook ik was gegrepen door To Kill a Mockingbird, en weet niet of ik het kan verdragen als ik moet lezen hoe opnieuw een man valt, onhoudbaar, dieper nog dan al die echte vallende mannen. En anders kijk ik op YouTube nog maar eens naar Zie De Mannen Vallen van Hauser Orkater. Bijna veertig jaar oud, maar nog altijd origineel en verfrissend.

One thought on “179. Vallende Mannen

  1. Beste Hans,
    Leuk dat je aan Vallende mannen denkt van Hauser Orkater. Toen ik in die tijd op de middelbare school zat kwam ik er achter, dat de schouwburg elke week wat vrij kaartjes naar de school stuurde en er was nauwelijks belangstelling voor. Ik heb in die twee jaar waanzinnig veel voorstellingen gezien, o.a. Hauser Orkater. Ik heb ze daarna altijd gevolgd, ook toen ze uit elkaar gingen. Zo ga ik nog elk jaar naar een voorstelling van Orkater. Ik moet thuis ergens nog een LP hebben met liedjes van Hauser Orkater. Waar ik lang met veel plezier naar heb geluisterd.
    Groetjes, Frans Kapsenberg

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s