173. De Boeken van 2014

Ach, boeken… aan het eind van het jaar altijd de ontnuchterende constatering dat ik beduidend minder heb gelezen dan ik zou willen. Jammer, jammer. Toch had ik een paar juweeltjes in handen dit jaar. En over lezen gesproken, wat zei Ronald Giphart onlangs in de Volkskrant? ‘Ik las een onderzoek waaruit blijkt dat de hersenactiviteit tijdens het lezen van een roman hetzelfde is als tijdens complex sociaal contact. Een mooier pleidooi voor het lezen van boeken kan ik me niet voorstellen.’

Bukowski Factotum

Charles Bukowski stierf twintig jaar geleden, goede aanleiding zijn werk te (her)lezen. Ik las twee titels: Post Office (‘Dedicated to nobody’), Bukowski’s eersteling, waarin hij zijn alter-ego Henry Chinaski introduceert, en Factotum, in 2005 verdienstelijk verfilmd met Matt Dillon in de hoofdrol. Momenteel ben ik halverwege het aangrijpende Ham on Rye, waarin hij zijn moeizame jeugd en adolescentie beschrijft (niet zonder ironie opgedragen aan ‘all the fathers’). Een zeldzame stem in het literaire landschap. De wereld is rauw, en Bukowski kiest, zonder een spoor van zelfmedelijden, bewust de zelfkant. Uitzonderlijk proza, dat ondanks de zwaarte bij vlagen onweerstaanbaar grappig is.

2. Faulkner, As I Lay Dying

Altijd een groot liefhebber geweest van Faulkner, maar dat was lang geleden en gebaseerd op slechts enkele titels, waaronder het magistrale Light in August en The Sound and the Fury. Toen onlangs de verfilming van As I Lay Dying uitkwam, besefte ik dat ik deze misschien wel beroemdste roman van Faulkner niet kende. Nu wel. De film overigens niet, daar ben ik na tien minuten afgehaakt, werd gek van de split-screen techniek. Maar het boek? Een tour de force, maar magistraal. Het verhaal heeft 59 hoofdstukken nodig, vanuit het perspectief van 15 verschillende personen. Soms ben je het spoor bijster, moet je terugbladeren, hoe zat het ook weer, maar eenmaal aan het eind? Oei, wat een belevenis.

3. Kempowski, Heile Welt

Ik kan niet meer objectief oordelen over Walter Kempowski (1929-2007), chroniqueur van (na)oorlogs Duitsland. Ik ben in de jaren verslingerd geraakt aan zijn toon. Zo ook dit boek, ofschoon het soms misschien nét iets te beschrijvend werd, iets te Voskuilerig. Maar mooi! Kort: Matthias Jaenicke, leraar, aanvaardt een betrekking op een dorpsschool. Aanvankelijk lijkt hem het leven tussen eenvoudige, hardwerkende lieden hem een idylle die hem doet geloven in een perfecte wereld. In een Heile Welt. Maar schijn bedriegt.

6. Nescio

Dichtertje, Titaantjes, de Uitvreter: Nescio moet je om de twee, drie jaar herlezen en nooit kom je onder de bekoring uit. Al is het maar om die ene, onsterfelijke zin uit De Uitvreter: Iedere dag is 24 uur, en ieder uur gaat er meer door de hoofden van al die tobbende menschen dan je in duizende boeken zou kunnen opschrijven. En dat te lezen in een 2e druk uit 1933 maakt het alleen nog maar fijner.

Coetzee Dierenleven

Coetzee, o.a. bekend om zijn ontregelende Disgrace (dat zeer verdienstelijk verfilmd werd met John Malkovich in de hoofdrol), definieert in dit boek via het verhaal over een vegetarische schrijfster die een lezing houdt over de mens en zijn omgang met het dier, de plaats van de mens in de schepping en stelt vragen over vegetarisme, over racisme, over de verhouding mens-natuur en mens-dier. En is vegetarisme een vorm van morele superioriteit? Een ontluisterende, verhelderende novelle.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s