167. Vietnam, opnieuw

Jeetje, u gaat ook vaak naar Vietnam, zegt de KLM-dame als ze bij het inchecken door mijn paspoort bladert. Veel? denk ik. Valt nog wel mee, keer of vijf, zes. Mirjam al heel wat vaker. Wonderlijk, hoe zo’n land in je leven komt. Voor het eerst kwamen we er begin 2006. Vier maanden met de fiets door Zuidoost-Azië: Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam. En omdat van het een het ander komt, zoals twee boeken over Vietnam, tal van artikelen en foto’s en niet te vergeten ons werk voor Stichting Duniya, zetten we bijna negen jaar later voor de zoveelste keer voet op Vietnamese bodem.

Dit keer was het wél de eerste keer dat ik er mijn verjaardag vierde. En hoe! Mirjam had het op voorhand bekokstoofd met onze goede vriend Dong An, met wie we al jaren via onze Stichting Duniya samenwerken: een etentje bij het huis waar hij opgroeide, in oud-Hanoi. Toen we vorig jaar voor het eerst dat ouderlijke huis bezochten vertelde hij hoe hij als jonge kerel in 1968, toen de Amerikanen de stad voor het eerst bombardeerden, angstig ’s nachts de straat op ging en de vlammen zag. Oud Hanoi bleef bespaard, goddank. Daarom konden we nu zien waar hij geboren en getogen was: een klein huisje in Hang Ca, ooit van hout, later herbouwd in steen. Nog steeds wordt het bewoond door zijn oudste broer, die ons de kamers liet zien. Nou ja, kamers… Vietnamezen zijn zuinig én vindingrijk. Waarom zou je woonruimtes hoger bouwen dan strikt noodzakelijk? Met de ruimte die je uitspaart kan je vier etages bouwen inplaats van drie. Slim, maar voor een grote Nederlander ’n beetje lastig…

474483_565053726849015_198049209_o

Jarig in Hanoi, en we vieren het op straat. Zo gaat dat hier. Huis te klein, dus tafels naar buiten. Ook klein, die tafels, en bijpassende stoelen, een soort zithurken, je went er nooit echt aan. De vanzelfsprekendheid waarmee het leven zich onder de blote hemel afspeelt is jaloersmakend, maar in Hanoi is het nooit winter, het jaargemiddelde is 25 graden Celsius. Ooit was er een freaky koude maand, zes graden, de mensen wisten niet wat ze overkwam. Maar deze november is prachtig en we zitten ’s avonds gemoedelijk op de stoep en proosten op de jaren die nog in het verschiet liggen.

72 _IND9909

Een van de verrassingsgasten die is uitgenodigd is Dr. Tran Quoc Hung, een orthopedisch chirurg die deel uitmaakt van het vaste team artsen waarmee onze stichting in Vietnam werkt. Dr. Hung leerde het vak tijdens de Amerikaanse oorlog, als arts bij het Noord-Vietnamese leger, snijden in de loopgraven. Later, tijdens de Vietnamees-Chines oorlog in 1979 specialiseerde hij zich in traumachirurgie. Zijn vrouw is kinderarts, thuis runnen ze een kleine privé-kliniek. Ze hebben een cadeau voor me meegebracht, verpakt in een grote kartonnen doos. Het blijkt houtsnijwerk, een lachende boeddha die een zak geld achter zich aan sleept. Een combinatie van esoterie en kapitalisme, denk ik. Dr. Hung is, net als veel Vietnamezen en Chinezen, verzot op groot houtsnijwerk, en wat je mooi vindt geef je een ander, zo werkt het. De guitige boeddha gaat straks mee naar Friesland, krijgt ergens een ereplaatsje, maar waar precies? Hm, dat weten we nog niet.

72_IND9899

Als klap op de vuurpijl nog een kartonnen doos met strik en al: een verjaarstaart, met mijn naam, nog goed gespeld ook. Wanneer at ik voor het laatst taart? Sterker nog, wanneer sneed ik er zelf een aan? Kan het me niet heugen, vroeger ooit eens, op de verjaardag van een van mijn zoons. Nu gebeurt het, in Hanoi. Feest!

72_IND9918

Daags na mijn verjaardag zwerven door Hanoi. Zo vaak al waren we hier, maar zoveel nog ongezien. Als altijd zijn het de kleine dingen die opvallen en ontroeren, inkijkjes in het leven van anderen. Deze winkel bijvoorbeeld, handel in ventilatoren. Kun je daar van leven? Kennelijk wel, anders was de winkel er niet. Voor de zekerheid heeft hij ook nog wat aangebroken potten verf in de aanbieding. De tv staat aan, en Chinese vechtfilm, als het lawaai op straat niet zo intens zou zijn kon je de harde klappen horen waarmee ze elkaar in dat soort films om de oren slaan. Vlak daarboven, tussen de ventilatoren door, zie je de foto van een vrouw. Dood, anders hing die foto daar niet. Vietnamezen vereren ouderdom, en als je dood bent leef je voort als foto. Zal de vrouw van de winkelier zijn. Als ze nog leefde had ze hem een klap voor de kop gegeven, zet die pokke-tv nou eens uit.

72 _IND9858

De volgende dag gaan we noordwaarts naar Lao Cai, de grensstad met China. Hoe vaak reden we die route al? Bijna driehonderd kilometer slingerend door de dorpen de bergen in, met een beetje mazzel deed je er acht tot tien uur over. Nu ligt er een 254 kilometer lange snelweg, afgelopen september feestelijk geopend, binnen vier uur ben je in Lao Cai. Allemaal onderdeel van het masterplan om China’s reuzenstad Kunming en de Vietnamese havenstad Haiphong te verbinden. Hoeveel dorpjes zijn gesneuveld voor deze snelweg? Hoeveel dorpelingen moesten weg van de voorouderlijke graven en vertrouwde grond? Het moeten er tienduizenden zijn, maar daarover zwijgen de kranten, daarin niets dan jubel en een lintknippende minister-president Nguyễn Tấn Dũng.

Maar toegegeven, het is aangenaam snel ter plaatse te zijn, al missen we de kleurrijke dorpjes en de talloze doorkijkjes naar het Vietnamese leven. Wél laat het zien hoe inventief en ondernemend de Vietnamezen zijn. Van alle nood wordt een deugd gemaakt. In de krant lazen we dat er five rest stations zijn, maar al wat we zien is één tankstation in aanbouw. Nou, dan moet je bij de Vietnamezen zijn. In no time schieten her en der geïmproviseerde eetstalletjes uit de grond. Je moet over de vangrail klimmen om er te komen, maar dan heb je ook wat: geroosterde of gekookte maïskolven, verse thee of een mok dampende noedelsoep. En als je moet plassen ga je maar in gindse bosjes.

4 thoughts on “167. Vietnam, opnieuw

  1. Beste Hans, hip hip hoera. Een gelukkige verjaardag gewenst. Hoeveel kaarsjes mocht je uitblazen, of is dat een geheim. Nog een prettige ( werk ) vakantie in Vietnam.

    Groetjes, ook aan Mirjam natuurlijk,

    Philippe

    • Philippe, dank.
      Is alweer paar dagen geleden, 19 november. Maar we zijn ook zó druk bezig en veel onderweg, dan komt het er niet meteen van, zo’n blog.
      Kaarsjes? Jaargang 1948, dus reken maar uit. 🙂

  2. Lieve Hans, dank voor je mooie verhaal en foto’s. Fijn dat je je verjaardag op zo’n bijzondere manier mocht vieren. Liefs!

  3. Weer een mooi verhaal Hans, je laat ons meeleven in een onbekende wereld. In Nederland maken we ons nu druk over de vogelgriep, maar wat jullie doen is duizend maal belangrijker.
    Geniet ervan.
    Groet,
    Carel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s