163. Melk en Boter

Dat weten we dan ook weer: melk is niet gezond. Tenminste, als we dat Amerikaanse onderzoek mogen geloven waar de bladen vol van stonden. Calcium goed voor je botten? Integendeel, het remt botgroei juist af. Alarm! Ook wordt koemelk slecht verteerd, het is bedoeld voor kalfjes, niet voor mensen. Gevolg: verstoorde darmflora en chronische aandoeningen zoals astma, eczeem, diverse soorten kanker en het schijnt dat ook de darmziekte Crohn en diabetes type 1 op de loer liggen. Nog een glaasje melk, iemand?

En dan te bedenken dat ik in mijn jeugd trots lid was van de M-brigade, de voorloper van Joris Driepinter. Melk Moet! was het motto. Wisten we veel dat er een uitgekiende reclamecampagne achter zat, die Nederland van z’n eerste melkplas moest afhelpen: de naoorlogse melkproductie was door technologische verbeteringen aanzienlijk toegenomen, er dreigde een melkoverschot en de minister van Landbouw bood het Zuivelbureau één miljoen gulden voor extra reclame om de jeugd aan de melk te krijgen.

Eind november 1958 verscheen in alle dagbladen een advertentie waarin bekende Nederlanders van destijds, zoals voetbalscheidsrechter Leo Horn, de Melkbrigadiers lanceerden. Kinderen die dagelijks een glas melk extra dronken, mochten lid worden van de M-brigade. Om Melkbrigadier te worden moest je een logboek bijhouden, dat je kon afhalen bij je melkman of kruidenier. In het logboek moest je de extra glazen melk aangeven die je, naast je gewone porties melk, een dag gedronken had. Een M-daad, heette dat extra glas, en de regels waren streng: Let Wel… er mag niet meer dan één extra M-daad per dag ingevuld worden, stond dreigend onder het pamflet dat je van de melkboer gekregen had. Na dertig glazen was het logboek vol en kon je het laten ondertekenen door je ouders en opsturen naar het Zuivelbureau. Dat stuurde dan een mouwembleem met een M en je was bevorderd tot M-brigadier.

Leo Horn! Als hij het zei, dan móest het wel goed zijn. Beroemde man, niet alleen als scheidsrechter maar ook omdat hij in Haarlem een winkel in stoffen en fournituren had. Soms probeerden we een glimp van hem op te vangen, met onze neuzen tegen de etalageruit gedrukt. Of hij ook melk dronk? Vast en zeker. Stond toch in de advertentie? Nou, als hij het dronk, dan wij ook.

melk15

melk16

In die dagen kwam de melkboer aan de deur met paard en wagen. Een vriendelijke man met pet die achterom via de keuken binnenkwam en de flessen op het aanrecht zette, die wij vervolgens naar de kelder brachten, een koelkast hadden we niet. Elke dag een extra glas melk, elke dag een kruisje in het logboek en na een maand opsturen naar het zuivelbureau. En de melkdoppen brachten we naar de nonnen, voor de missie in Afrika. Geen idee wat die arme negerkindjes met al die melkdoppen moesten. Hebben we er ooit naar gevraagd? Nee, je accepteerde de gekkigheid van de wereld zoals het kwam.

Geestig, hoe je je bijna zestig jaar na dato die dingen nog herinnert. En ongelofelijk, als je nu ziet hoe de jeugd werd ingepakt met uitgekiende flauwekul uit de koker van een marketingstrateeg. Een boekje met ‘Geheime M-signalen uitsluitend voor M-brigadiers’. Wat dat voor geheime signalen waren? Geen idee, maar voor jongens van onze leeftijd, lid van de geheime club De Zwarte Hand met het hoofdkwartier bij ons in de achtertuin bij het kolenhok, ging dat er in als koek. Ook herinner ik mij die blauwkartonnen zonneklep met elastiek en de tekst Met Melk Meer Mans. En daar waren ze weer, de negerkindjes, melk18uitgedost als vrolijke boertjes met een juk met emmers melk. En het fameuze logboek, met de ronkende tekst Ik verklaar dat ik op 30 dagen een extra M-daad heb gedaan. En ik beloof dat ik die zal blijven doen – zoals het een M-brigadier betaamt! Slimme jongens, bij dat reclamebureau. Inspelend op de gevoelige kinderziel, de behoefte aan schouderklop en erkenning. Of was het een naoorlogs sentiment, en hunkerden we onbewust naar mannelijke saamhorigheid?

melk11

En nu, zestig jaar later, vanuit Amerika het bericht dat melk helemaal niet gezond is, niks meer mans, oppassen geblazen en géén extra M-daden meer! Dat geeft te denken. Want wat te doen met nieuwe ontdekkingen over voeding die nu gedaan worden? Nu geloven we er in, maar straks, over pakweg vijftig, zestig jaar? De schijf van vijf is ook niet meer wat hij geweest is.

Daar dacht ik aan toen ik een interessant artikel las over bulletproof coffee. Ofwel koffie met boter. Zwarte koffie die in een blender wordt gemixt met grasboter en een mix van kokos- en palmolie. Een superdrank waar je, volgens bedenker Dave Asprey, kilo’s van afvalt en die je een energieboost geeft die tot zes uur aanhoudt. Ik heb het nog niet geprobeerd, maar wie weet. Klinkt spannend. Hier een link naar een pagina met meer informatie, en onderstaand een video hoe je de wonderkoffie moet maken. Wie weet houdt het stand. Want koffie met boter, wat kan daar verkeerd aan zijn? Ik herinner me de zoute boterthee die ik begin jaren tachtig in een klooster in Ladakh dronk. Het was even wennen, maar daarna merkte je hoe voedzaam het was, en hoe het je lichaam inpakte in een intens gevoel van welzijn. En wat kan daar nou op tegen zijn?

5 thoughts on “163. Melk en Boter

  1. Kan me de teksten nog wel herinneren, maar van die melkbrigade weet ik echt niets meer.
    Leuk verhaal, overigens drink ik al jaren geen melk meer.

  2. Ach Hans, volgend jaar laat een nieuw onderzoek zien dat alle leden van de M-brigade juist hartstikke gezond en fit zijn en heel oud worden, let maar op!

  3. Haha! En ook ik heb me inmiddels al zo vaak afgevraagd wat die aluminium doppen, of wikkels uit een chocoladereep, aan waarde hadden bij de missie voor de “arme zwartjes”.. zwarte piet verbleekt daar bij, toch?

  4. prachtig geschreven Hans. Ik zie die melkdoppen nog… ben ook zo benieuwd wat de nonnen daar nu mee deden. Verder heb ik gelukkig nooit van melk gehouden en hoefde ik het ook niet te drinken. Pff daar heb ik dan weer geluk mee.

    Groetjes, anke

    ________________________________

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s