142. Maatstaf: Fiets (1)

Er zijn bepaalde dingen die in een mensenleven te weinig worden vastgelegd. Je werkplek bijvoorbeeld. Stel je hebt, met een beetje pech, veertig jaar voor hetzelfde bedrijf gewerkt, blijkt dat je van die plek niet één foto hebt. Mocht je er al aan herinnerd willen worden, kan het niet. Met de opkomst van de digitale fotografie zal het veranderen, het slaat nu misschien zelfs een beetje door, álles wordt vastgelegd. Ook goed hoor. Beter teveel dan te weinig.

Tijdens deze reis bedacht ik opeens dat ik dan wel de wereld om mij heen fotografeer, en ook wel guitige zelfportretjes die ik aan Mirjam kan Whatsappen (excusez le mot), maar dat mijn fiets nooit in beeld is. Wel zijdelings, als afgeleide, maar nooit als hoofdpersoon. En dat is raar. Ik maak een fietstocht, maar het middel waarmee ik die reis maak, mijn werkplek zo je wilt, blijft buiten beeld. Fout! Daarom nu een kort beeldverhaal over mijn trouwe tweewieler, die ik om de dag vertroetel met goed opgepompte banden en een zorgvuldig gereinigde en geoliede ketting. Puur zelfbelang natuurlijk, want als je de zaak laat versloffen trap je onnodig zwaar, en dat is in deze hitte oerstom. Bovendien word je gek van het kraken en piepen van ketting en tandwielen.

Maar er is nog een ander aspect: de maat van mijn wereld. Die is teruggebracht tot het vaste referentiekader waarin ik mij elke dag bevind: mijn fiets. Ik beleef de wereld vanuit zadelhoogte en zie de fiets als maatstaf van mijn mogelijkheden. Afdalen en beklimmen. De kwaliteit van bestrating. Is het bospad te rul of kan het? Dat pad pal langs de rivier? Die autoweg, durf ik die? Of toch maar de omweg door het bos die ik op de kaart als enig alternatief zie? Mijn wereld is teruggebracht tot inschatting en afweging met de fiets als ijkpunt. Maatstaf fiets.

Allereerst een beeld van wat mijn Koga zoal voor de kiezen krijgt. Niet altijd zo erg als dit, maar ze waren er in vele variaties: klinkers. De voormalige DDR ligt er vol mee. Soms een stukje van nauwelijks tien meter, dan opeens een eindeloze kwelling van meerdere kilometers, soms zo bar dat je afstapt en duwt, omdat je lijf het honkebonken niet aan kan.

(En dat je met één muisklik de foto’s groot kan zien, is genoegzaam bekend. Ja toch?)

IMG_1977

Even terug in de tijd: begin juli, Groningen. Lange wegen richting Duitsland. Wind, strak geboomte, nors volk.

Even terug in de tijd: begin juli, Groningen. Lange wegen richting Duitsland. Wind, strak geboomte, nors volk.

Dan de eerste boerenweggetjes in Duitsland. Eindeloze akkers met maïs, dorpjes waar de tijd lijkt stil te staan.Een levensgroot cliché, maar het bestaat. Zoals hier, bij Gräfinghausen.

Dan de eerste boerenweggetjes in Duitsland. Eindeloze akkers met maïs, dorpjes waar de tijd lijkt stil te staan. Een levensgroot cliché, maar het bestaat. Zoals hier, bij Gräfinghausen.

Aan boord van een veerpont over de Elbe. Het bord maant chauffeurs bij hun voertuig te blijven tot de kaartverkoper is geweest. Maar een fietser is geen chauffeur, en een fiets geen voertuig: ik hoefde niet te betalen.

Aan boord van een veerpont over de Elbe. Het bord maant chauffeurs bij hun voertuig te blijven tot de kaartverkoper is geweest. Maar een fietser is geen chauffeur, en een fiets geen voertuig: ik hoefde niet te betalen.

Was dit Duitsland of Denemarken? Zelfs in zo korte tijd vervaagt je herinnering. Elke nieuwe dag schaduwt over de vorige. Maar misschien moet het niet eens benoemd worden. Maakt niet uit waar het was. Een prachtplek kent geen grenzen.

Was dit Duitsland of Denemarken? Zelfs in zo korte tijd vervaagt je herinnering. Elke nieuwe dag schaduwt over de vorige. Maar misschien moet het niet eens benoemd worden. Maakt niet uit waar het was. Een prachtplek kent geen grenzen.

Enkele dagen geleden, in de deelstaat Brandenburg. De hele dag zag ik niets anders dan glooiende graanvelden omzoomd door geboomte. Kilometer na kilometer vrat het pad zich door de stille wereld. Een van de mooiste dagen van mijn reis tot nog toe.

Enkele dagen geleden, in de deelstaat Brandenburg. De hele dag zag ik niets anders dan glooiende graanvelden omzoomd door geboomte. Kilometer na kilometer vrat het pad zich door de stille wereld. Een van de mooiste dagen van mijn reis tot nog toe.

De dag vóór ik Berlijn bereikte. Twee, drie uur langs dit kanaal, op weg naar Oranienburg. Ik plaatste de foto op Facebook met de opmerking: "Soms, zoals vandaag, heb je mazzel. 30 km achtereen langs een doodstil kanaal. Nu weer terug in de bewoonde wereld." Ja. Zo was het.

De dag vóór ik Berlijn bereikte. Twee, drie uur langs dit kanaal, op weg naar Oranienburg. Ik plaatste de foto op Facebook met de opmerking: “Soms, zoals vandaag, heb je mazzel. 30 km achtereen langs een doodstil kanaal. Nu weer terug in de bewoonde wereld.” Ja. Zo was het.

Langs het kanaal dat de Noordzee met de Oostzee verbindt, van Brünsbüttel naar Kiel. Een soort Panamakanaal, maar dan in Duitsland. Ademloos heb ik naar die fantastische containerschepen gekeken die stapvoets langs gleden. Het zal wel tegen de goede smaak zijn, zulke kolossen mág je niet mooi vinden, maar ik vond ze weergaloos.

Langs het kanaal dat de Noordzee met de Oostzee verbindt, van Brünsbüttel naar Kiel. Een soort Panamakanaal, maar dan in Duitsland. Ademloos heb ik naar die fantastische containerschepen gekeken die stapvoets langs gleden. Het zal wel tegen de goede smaak zijn, zulke kolossen mág je niet mooi vinden, maar ik vond ze weergaloos.

En over schepen gesproken: van Zweden (Trelleborg) naar Duitsland (Rostock) ging het met een nachtboot. Zondagavond is altijd een rustige overvaart, zei de man die auto's hun plek wijst. Vanavond had hij niets om handen. Drie vrachtwagens, waar er normaal dertig staan. Plaats genoeg voor een fiets dus.

En over schepen gesproken: van Zweden (Trelleborg) naar Duitsland (Rostock) ging het met een nachtboot. Zondagavond is altijd een rustige overvaart, zei de man die auto’s hun plek wijst. Vanavond had hij niets om handen. Drie vrachtwagens, waar er normaal dertig staan. Plaats genoeg voor een fiets dus.

Kort na Berlijn opeens een wildwissel, maar dan voor fietsers. Uit de stilte van een bos kom je over de snelweg waar de auto's onder je door denderen. Daarna weer bos. En stilte.

Kort na Berlijn opeens een wildwissel, maar dan voor fietsers. Uit de stilte van een bos kom je over de snelweg waar de auto’s onder je door denderen. Daarna weer bos. En stilte.

Niets dan zonnebloemen, eindeloze akkers vol. En dat verhaaltje, de 'tournesol', die altijd met zijn kopje naar de zon gekeerd staat? Onzin. Kijk maar naar de schaduw van mijn fiets. Alle koppen hadden mijn kan op moeten staan, maar dat doen ze niet.

Niets dan zonnebloemen, eindeloze akkers vol. En dat verhaaltje, de ‘tournesol’, die altijd met zijn kopje naar de zon gekeerd staat? Onzin. Kijk maar naar de schaduw van mijn fiets. Alle koppen hadden mijn kan op moeten staan, maar dat doen ze niet.

Vanochtend, langs de oever van de Elbe op weg naar Dresden. Geen fietspad, dat loopt links tussen de bomen. Ik sleurde mijn fiets naar de rivier om deze foto te maken. En om een tijdje met mijn voeten in het koele rivierwater te zitten. Na zulke droompauzes is het altijd lastig weer in het zadel te klimmen.

Vanochtend, langs de oever van de Elbe op weg naar Dresden. Geen fietspad, dat loopt links tussen de bomen. Ik sleurde mijn fiets naar de rivier om deze foto te maken. En om een tijdje met mijn voeten in het koele rivierwater te zitten. Na zulke droompauzes is het altijd lastig weer in het zadel te klimmen.

Hier was geen twijfel of het bospad te befietsen was. Er stond zelfs een bordje: fietsers. Mooi, zo'n naaldbos waar de bomen wijd uiteen staan en er licht valt alsof het loofbos is.

Hier was geen twijfel of het bospad te befietsen was. Er stond zelfs een bordje: fietsers. Mooi, zo’n naaldbos waar de bomen wijd uiteen staan en er licht valt alsof het loofbos is.

Vandaag gemaakt, deze foto. Kort na het middaguur, 34 graden wees mijn metertje aan. Nauwelijks schaduw, kijk maar nar de bomen. Links achter de dorsmachines, stof wolkt hoog op, de oogst wordt binnengehaald. Vandaag dronk ik drie liter water. En nog had ik dorst.

Gisteren gemaakt, deze foto. Kort na het middaguur, 34 graden wees mijn metertje aan. Nauwelijks schaduw, kijk maar nar de bomen. Links achter de dorsmachines, stof wolkt hoog op, de oogst wordt binnengehaald. Vandaag dronk ik drie liter water. En nog had ik dorst.

Tot zover. Jullie hebben nog een stuk over Berlijn tegoed, over nut en noodzaak van herdenken van de geschiedenis. Het komt, maar dreigt weer te worden overschaduwd door wat komen gaat: morgen Dresden, over een paar dagen Praag. We zullen zien. Maar hoe dan ook, er blijft voldoende te vertellen. Altijd, altijd.

_________________________________________________________________________

7 thoughts on “142. Maatstaf: Fiets (1)

  1. Het is hier nu ook heerlijk, maar als ik deze beelden zie dan denk ik toch…. had ik niet…. Nee! Het is goed zo! Blijf verhalen vertellen! En genieten. Dat voorop.

  2. Hé Hans! Je was in Zweden! Had toch even een ommetje van plm. 1000 km naar het Noorden gemaakt! Naar de Blauwe Bergen. Had je hier even wat kunnen uitpuffen😉
    Prachtige onderneming! Prachtige verhalen! Prachtige foto’s! Fijne fiets🙂

    • Maarten! Mag ik (mogen we) die omweg naar de Blauwe Bergen even tegoed houden? Dan komen we langs met de, eh, hoe heet die fiets ook alweer…. oh ja: met de auto!

      • Ab-so-luut Hans! En Mirjam! Kom maar langs hoor. Met de Volvo V70 dan maar, of met die coole Landrover van jullie! Tot dan!🙂

  3. Enkele van je tocht beschrijvingen las ik mijn kleindochters voor, vlak na zonsondergang waar we altijd voor gaan zitten op het westplekje van ons franse huis uitkijkend naar de oostkant van de Cevennen. Het is het moment, dat de cicaden de stilte luidruchtig verstoren, van overgang van fel tegenlicht naar confuus getint uitzicht dat overgaat in roze dan wel paars soms zelfs oranje lucht lichtspel en van wachten totdat het jeu de boulen in het dorp begint.

    Inmiddels las ik je laatste reisverslag over ‘de werkplek waar je 40 jaar dienst deed zonder er een fysieke herinnering aan over te houden’.
    Ik kan dit gemis zeer goed aanvoelen: er hebben zich heel wat fotografen om en door ons Schönberg Ensemble heen gelaveerd tijdens de 22 jaar dat ik er pianiste was. Vaak vielen de buitenkanten van ons ensemble weg op foto’s dwz het harmonium en de piano met hun bespelers. Ik vond dat geen enkele reden om teleurgesteld te zijn, mijn loyaliteit aan het ensemble lag op een ander vlak.
    Na mijn afscheid overkwam mij tijdens de volgende jaren wel een ongemakkelijk gevoel, de vele cd’s en opnames ten spijt! Er was zelfs geen foto samen met Kagel die toch echt mijn favoriete componist op de werkvloer was. Wel was dit het geval met Kagel en mijn opvolgster; vele vele jaren van samenwerking leken te vervliegen als sneeuw voor de zon. Ik draaide ‘onze’ opnames, ervoer hernieuwd muzikaal gevoel, herinnerde mij discussies en foutjes, en vooral de intense samenwerking waar wij musici (trio) met de componist 2 handen op een muzikale buik werden.
    Waarom dan dat onbestemde gevoel? Was het het gemis? Een afscheid waar je zelf geen afscheid ervaart? Een verzet tegen het vergankelijke van muziek maken, het vervliegen van samen muziek ervaren? Was dit waarom Jacques Kruithof mij stimuleerde om géén afscheid te nemen? Geen enkele gedachte hierover leek te passen in het gemis aan fysiek bewijs dat ik met mijn helden samenwerkte in een geweldige opbouwende periode waar het ongekende aandacht kreeg, nieuw werk gekoesterd (en gehonoreerd) werd, de samenwerking achter de schermen iedere muzikant op een hoger interpretatie-peil joeg. Wat had ik behoefte om dit te ‘zien’!

    Veel fotografen zetten tegenwoordig hun foto’s op internet. Op zoek naar foto’s van mijn broer Maarten (die 10 jaar geleden overleed) vond ik er 12 gemaakt door Co Broerse, ik bestelde ze en gaf ze door aan mijn neven.
    Co meldde mij dat hij ook foto’s van mij had gemaakt: ik kreeg een dvd vol “bewijsmateriaal” in handen van mijn werkplek àchter de schermen, tijdens repetities, onderonsjes, natalk, slagwerk aanwijzingen, en wachttijd voor opkomst naar podium dan wel opname met nog een laatste vingerwijzing naar de partituur: “wacht hier ajb iets langer, er hoort een dikkere fermate te staan…..” (Rihm). ‘Bewijs’ dat ik samen had gewerkt met mijn helden Rihm, Kurtag, Kantscheli, Messiaen, Loriot, de Leeuw, Schönberger, Koot! de stemmer, Gorecki……en dus prijs ik mij meer dan gelukkig.

    Want wie hoort het verschil tussen de opnames van hetzelfde stuk met hetzelfde ensemble met dezelfde dirigent maar wel met een andere pianist? Ik verzeker je, zeer weinigen…..misschien mijn dierbare ensemble-collega’s of de fanatieke luisteraar die de ene met de andere opname vergelijkt en beseft dat er sprake is van verschillende pianisten!
    Maar wie kijkt naar foto’s zoals Broerse van mij als pianiste in repetitie plunje maakte met de (componisten)helden van mijn tijd? In ieder geval degenen die mij het dierbaarst zijn!

    Ik mis nog een foto samen met Kagel!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s