133. Eigen Voortreffelijkheid

Alsof de duvel er mee speelt: wordt Argentinië wéér geconfronteerd met het onverwerkte verleden, dit keer omdat de nieuwe paus niet geheel van onbesproken gedrag zou zijn geweest tijdens de Videla dictatuur van 1976 tot 1983. Doordat de kerk weinig weerstand bood en zich niet openlijk uitsprak tegen de ontvoering van baby’s en de moord op duizenden ‘subversieve elementen’, verloor de kerk in het Latijns-Amerikaanse land veel volgelingen. De nieuwe paus, Bergoglio, zou bovendien indirect betrokken zijn geweest bij de de ontvoering en marteling van twee van zijn jezuïtische priesters, die in de sloppenwijken de bevrijdingstheologie verkondigden. Naar men zegt zorgde Bergoglio ervoor dat ze in handen kwamen van doodseskaders, omdat hij hen niet wilde steunen.

Bergoglio met Videla.

Bergoglio met Videla.

Hoewel, of het inderdaad de duvel is die hier in het spel is? Zou wat zijn. Een rechtstreekse confrontatie tussen Lucifer en de Heer. Maar laten we, voordat we in theologische semantiek terechtkomen, gemakshalve zeggen: er is een hogere macht in het spel. En volgens mij heet die waarheidsvinding. Want er is iets interessants gaande in Zuid-Amerika: er vallen steeds nieuwe lijken uit de kast. Het verleden laat zich niet verdonkeremanen, vroeg of laat komt de waarheid naar boven. Dat zullen we uiteindelijk ook zien met de vader van onze aanstaande koningin, de heer Zorreguieta.

Zorreguieta met Videla.

Zorreguieta met Videla.

Die man zal zich wel eens op de kop krabben en wensen dat zijn dochter iemand anders had gestrikt. Een gewoon bankmannetje, maar dan wel eentje die jaarlijks een paar miljoen aan bonus opstrijkt, want je gunt je dochter natuurlijk wel het beste. Of een prins ergens anders, in een land waar het ook niet helemaal kosjer is, Spanje of zo. Komt ze verdikkeme met die snuiter uit Nederland aanzetten, dat land waar volk en parlement kritisch zijn en lastige vragen stellen, of hij wist van martelen en moorden. Oei, lastig.

Intussen is vadertje Zorreguieta spijkervast aan de schandpaal genageld door ene Madariaga, niet alleen zijn voormalige superieur maar ook zijn hele leven lang boezemvriend. Natuurlijk wist hij van de vernietiging! sprak de oude baas gedecideerd. En voegde daaraan toe dat ze het enig goede hadden gedaan, de regering moest beschermd, de opruiende tegenstander moest vernietigd. Dus hup in het vliegtuig en boven zee de luiken open. Zoals ze zeggen, van je vrienden moet je ’t hebben.

In buurland Chile heerst ook honger naar waarheid, daar is twijfel ontstaan over de ware doodsoorzaak van de dichter Pablo Neruda, die op 23 september 1973, twaalf dagen na de staatsgreep van Pinochet, stierf. Aan een gebroken hart, zeiden de romantici, want Neruda, een van Chile’s beroemdste zonen, was een goede vriend van de socialistische president Salvador Allende, die bij de putsch om het leven kwam. Realistischer is dat Neruda stierf aan hartfalen ten gevolge van algehele verzwakking door de prostaatkanker waar hij voor behandeld werd. Waarop de romantici riposteerden: ja, zijn hart. Hij stierf aan een gebroken hart.

Wie het gerucht in leven heeft gehouden weet ik niet, maar er bleven stemmen opgaan dat Neruda door het Pinochet regime met een dodelijke injectie was omgebracht. Zo hardnekkig waren de geruchten, dat in 2011 een Chileens rechter beval dat het lichaam moest worden opgegraven voor nader onderzoek. Waarom het proces vertraagd is, is onduidelijk, maar het ziet er naar uit dat het binnenkort, 40 jaar na Neruda’s dood, alsnog gaat gebeuren. Of ze de waarheid boven water krijgen? Bij Salvador Allende gebeurde dat al eerder. Bij hem werd gezegd dat hij tijdens de coup werd doodgeschoten, anderen beweerden dat hij zelfmoord had gepleegd omdat hij koste wat kost uit handen van Pinochet wilde blijven. Het gerucht bleef rondgonzen, tot men voor eens en altijd zekerheid wilde en het lichaam werd opgegraven. Zelfmoord, luidde het verdict. Allende zou het geweer tussen zijn benen hebben geklemd, de monding tegen zijn onderkaak en de trekker overgehaald. Ik vind dat raar, hoe onderzoek je zoiets? Kogel is kogel, als je slim bent schiet je iemand van onderen door z’n kop, lijkt het sprekend op zelfmoord.

Wat zo schokkend is aan deze gebeurtenissen, is het onwrikbare geloof in de eigen voortreffelijkheid. De absolute zekerheid dat je eigen superioriteit onbetwist is en met alle middelen moet worden verdedigd. Dus onderdruk je een volk, je legt je tegenstanders om en in alle jaren daarna speel je de vermoorde onschuld. Ik? Ik wist van niets!

Maar pas op, de waarheid is een raar ding. Als een serpent met zeven koppen blijft hij omhoog komen. Zal het veertig jaar duren, of zestig, er is geen houden aan. Uiteindelijk houdt geen enkele leugen stand. Niet alleen in Zuid-Amerika, maar overal, en op alle niveaus. Regeringen, industrieën, families. In alle geledingen van de samenleving. Of toch niet? Wat moet je met de waarheid als die na zoveel jaar boven komt? De geschiedenis verandert er niet door, en recht kan niet meer gedaan worden. Zouden we er vrede mee moeten hebben als sommige waarheden voor altijd verborgen blijven? Vrij naar Vasalis: het werd, het was, het is gedaan.

Nee, geen sprake van. Of je nu paus bent of vader van een koningin, er zal waarheid zijn. De waarheid die in ons blijft en bij ons zal zijn tot in eeuwigheid, lezen we in de 2e brief van Johannes. Die zal Bergoglio vast wel kennen.

4 thoughts on “133. Eigen Voortreffelijkheid

  1. Het trouwen van een ” gewoon bankmannetje” is tegenwoordig ook niet meer zonder risico weet ik uit eigen ervaring Hans ! Of voetballer of medisch specialist……
    Misschien moeten we eens fotograaf of journalist proberen ??
    Henk Rutgers

  2. en zo is het. paar woordjes van elisabeth eybers:

    …terwyl die waarheid klaarder skyn, sal die getye ons nerfkaal stroop, afsigtelikheid kom reeds in sig…

    Vriendelijke groeten,

    Heleentje

    Heleentje Swart Cordinator Duurzaamheid Nordwin College Medewerker Onderwijsstafbureau

    Nordwin College Centrale Diensten Gardeniersweg 2 8933 AA Leeuwarden postbus 675 8901 BL Leeuwarden T (058) 253 40 00 M 06 83 90 56 90 ________________________________________

  3. Dag Hans,
    “Onderzoekt alles en behoudt het goede” Prima om de antecendenten van onze nieuwe paus kritisch na te gaan. Ik las dat Leonardo Boff het voor hem heeft opgenomen en hierbij de verklaring van p. Franz Jalics. Hopelijk maken deze woorden de paus geloofwaardig in onze ogen. Overigens mogen wij Nederlanders ons wel bewust worden dat wij zelf reden hebben tot enige deemoed als wij denken aan de houding van onze medelanders tegenover Indonesie en aan het wegkijken van velen in WO II.
    Vriendelijke groet,
    br. Gerard Mathijsen osb

    Stellungnahme von P. Franz Jalics SJ
    Seit 1957 lebte ich in Buenos Aires. Im Jahre 1974, vom inneren Wunsch bewegt das Evangelium zu leben und auf die schreckliche Armut aufmerksam zu machen, und mit der Erlaubnis von Erzbischof Aramburu und den damaligen Provinzial P. Jorge Mario Bergoglio bin ich gemeinsam mit einen Mitbruder in eine „Favela“, ein Elendsviertel der Stadt, gezogen. Von dort aus haben wir unsere Lehrtätigkeit an der Universität fortgesetzt.
    In der damaligen bürgerkriegsähnlichen Situation wurden von der Militärjunta binnen ein bis zwei Jahren ungefähr 30.000 Menschen, linksgerichtete Guerillas wie auch unschuldige Zivilisten, umgebracht. Wir zwei im Elendsviertel hatten weder mit der Junta noch mit den Guerilla Kontakt. Durch d…en damaligen Informationsmangel bedingt und durch gezielte Fehlinformationen war jedoch unsere Lage auch innerkirchlich missverständlich. In dieser Zeit haben wir die Verbindung zu einem unserer Laienmitarbeiter verloren, als die Person sich den Guerillas angeschlossen hatte. Nachdem er neun Monate später von den Soldaten der Junta gefangengenommen und verhört wurde, haben diese erfahren, dass er mit uns in Verbindung stand. In der Annahme, dass auch wir mit den Guerilla zu tun haben, wurden wir verhaftet. Nach einem fünftägigen Verhör hat uns der Offizier, der die Befragung geleitet hat, mit diesen Worten entlassen: „Patres, Sie hatten keine Schuld. Ich werde dafür sorgen, dass Sie ins Armenviertel zurückkehren können.“ Dieser Zusage zum Trotz wurden wir dann, auf eine für uns unerklärliche Weise fünf Monate lang mit verbundenen Augen und gefesselt in Haft gehalten. Ich kann keine Stellung zur Rolle von P. Bergoglio in diesen Vorgängen nehmen.
    Nach unserer Befreiung habe ich Argentinien verlassen. Erst Jahre später hatten wir die Gelegenheit mit P. Bergoglio, der inzwischen zum Erzbischof von Buenos Aires ernannt worden war, die Geschehnisse zu besprechen. Danach haben wir gemeinsam öffentlich Messe gefeiert und wir haben uns feierlich umarmt. Ich bin mit den Geschehnissen versöhnt und betrachte sie meinerseits als abgeschlossen.
    Ich wünsche Papst Franziskus Gottes reichen Segen für sein Amt.
    P. Franz Jalics SJ
    15. März 2013

    • Dag broeder Gerard,

      eerlijk gezegd vind ik in het standpunt van deze Franz Jalics geen andere referentie dan ‘Ich kann keine Stellung zur Rolle von P. Bergoglio in diesen Vorgängen nehmen.’ Duidelijkheid verschaft mij dit dan ook niet.
      En natuurlijk moeten wij Nederlanders met deemoed op onze geschiednis met Indonesië terugkijken. Hetzelfde geldt overigens voor het Vaticaan inzake haar rol gedurende WOII.

      Met respectvolle groet,
      Hans

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s