129. Oog en Hart

Het duurde langer dan aangekondigd, dit derde en laatste stuk over Vietnam. We zijn bijna op de kop af een jaar verder, maar zoals dat gaat, er kwam van alles tussen. Argentinië, om maar iets te noemen. En Frankrijk. En thuis. Omdat Mirjam as we speak weer volop in ons revalidatiecentrum in Noord-Vietnam aan de slag is geweest (morgen komt ze thuis), is dit het aangewezen moment om het verhaal te voltooien. Als je je geheugen wilt opfrissen, herlees dan eerst Steen en Rimpels van vorig jaar december

Waar waren we gebleven? We gingen op zoek naar een patiëntje in een afgelegen dorp hoog in de bergen. Een urenlange hobbeltocht over rampzalig slechte wegen. Niets dan stof, er wordt hier hard gewerkt aan het wegennet, maar soms wordt het werk om onduidelijke redenen stilgelegd, niemand weet waarom, en intussen zitten de dorpelingen maandenlang in het stof, hun wereld gaat schuil onder een grijswitte laag en elke passerende auto voegt daar een nieuw laagje aan toe. Zo ook de onze. Niet zonder schaamte kijk je door de achterruit naar je opwolkende kielzog. Als we niet lang daarna een rivier moeten doorkruisen is de chauffeur allang blij. Gratis wasbeurt.

klik op de foto’s voor groter beeld.
water crossing_IND4971

Wat het interessant maakt is dat het een voor buitenlanders streng verboden grensgebied is met China, toeristen zal je hier niet zien, je kunt er alleen komen met speciale papieren. Of, zoals wij, in gezelschap van iemand van het volkscomité. Niet dat overal barricades waren en controlerende mannen, als een soort DDR, maar goede gewoonte is dat je je, op je bestemming aangekomen, meldt bij het lokale comité. Die wijst dan een jongeman aan die je de rest van de dag gezelschap zal houden. Niet als waakhond, nee. Zie het als een gastvrije geste.
Grensgebied! waarschuwt het eerste bord in drie talen. Op het tweede staat Regels voor de grensgebieden. Het zijn er een heleboel, je zou moeten uitstappen om ze te lezen. Doen we niet. We karren door.

grens-_ind5012

De weg kruipt over bergkammen langs soms akelig diepe kloven en ravijnen. Rijstvelden, gehuchtjes, niet meer dan een handvol huisjes her en der tegen een helling geplakt als uit een omgekieperde blokkendoos. Soms stuiven kinderen uit het struikgewas de weg op en rennen met de auto mee. Klinkt gevaarlijker dan het is, hard rijden doe je niet, kan niet, de weg is smal en vol gaten, vaak inhalers of tegenliggers, je rijdt twintig, hoogstens dertig, maar kinderen zijn kinderen, overal ter wereld, ze zwaaien en roepen en blijven achter in je stoffige kielzog. Heel even zie je hun leven, een glimp. Dan verdwijnen ze uit hoofd en zicht.

Soms zijn dorpjes groter, en brandschoon. De weg is keurig geasfalteerd, geen stofje te zien, behalve misschien pal langs de weg waar geulen uitgehakt zijn, er worden kabels gelegd, hier kent de wereld groei en vooruitgang. Doodstil is het. We stappen uit bij een restaurantje waarvan het bord aan de weg vraagt of we dorst hebben. Sommige woorden krijg je snel onder de knie, ik lees bía (bier), kem (ijs) en sua chua, yoghurt. Maar een biljartkeu? Nergens te vinden. Terwijl je je toch geen mooiere lokatie voor een potje snooker kunt indenken dan hier, in de frisse lucht met de vrolijk wapperende rode vlag met gele ster. Wat die betekent? De vijf punten symboliseren de arbeiders, boeren, intellectuelen, handelaren en soldaten in hun gezamenlijk streven naar socialisme. Overal zie je hem, tot in de kleinste gehuchten, aan gevels, bomen en masten. Maar of iemand hem nog ziet? Als iets teveel is, verliest het aan waarde.

Biljart_IND4781

Dan, in een dorpje waarvan ik de naam allang weer vergeten ben, is het hommeles. Er is markt, bergbewoners brengen hun waar aan de man, de straat is aan weerszijden volgepropt met tafels en rekken kleding. En dan opeens twee vrachtwagens die elkaar tegemoet komen. De wet van logica zou zeggen dat een van hen terugrijdt, hoe moeilijk kan het zijn, gewoon in je achteruit en dan een passeerplekje zoeken. Maar nee. De chauffeurs worden bevangen door een innerlijk dictaat dat rommelt en gromt en doorgaan! roept. Uiteindelijk lukt het, ze hebben dit varkentje vaker gewassen, maar kijk eens hoe krap, de lading schuurt onderlangs het afdak, het gaat maar nét goed.

Passeren_IND5117

Iets verderop, nog steeds in hetzelfde dorpje, kijken marktvrouwen ons in opperste verbazing aan. Nee, veel buitenlanders zullen ze hier niet zien, of zij komen niet vaak uit hun bergdorpjes, kan ook. Met de hand voor het gezicht staan ze als aan de grond genageld. Een wonderlijk gebaar, die hand. Geen idee waarom we het doen, eigenlijk hoort er geluid bij, een kreet, elkaar aanstoten, kijk nou! Sommige gebaren zie je overal, het verenigt ons. Dat stelt gerust.

Verbazing_IND5031

Maar sommige dingen verenigen niet. Integendeel, die zaaien verdeeldheid en onbegrip. Zoals de honden die hier te koop worden aangeboden. Niet om mee te wandelen, maar om te eten. Het overstijgt de rariteit, dit doet bijna fysiek pijn. Nee, aan sommige dingen zal je nooit wennen, hoe lang je ook door Zuidoost-Azie reist. De gebakken mieren en vogelspinnen in Cambodja, kevers en wormen in Thailand, bevruchte eendeneieren hier in Vietnam. daar griezel je van, maar het blijft afstandelijk, want een rariteit. Maar dit, een kooi vol honden, sommige nog puppy’s, dat die straks in de pot gaan gaat je verstand te boven. En dat het morele dilemma: in hetzelfde hok zitten hanen en kippen. Ook voor de slacht. Dat is dan weer iets anders, dat snap je dan nog wel. Wat dus ónzin is. De oude discussie, ik weet het, laat maar, we komen er toch niet uit.

HansdeClercqVN3

Maar we gingen hierheen om een patiëntje te zoeken. Een meisje met een ernstige aandoening aan haar oog. Soms financiert onze stichting speciale oogkampen, dan komen van heinde en verre patiënten in de hoop dat ze geholpen kunnen worden. Tragisch soms, dan zijn ze stekeblind en koesteren de hoop dat er iets gedaan kan worden, dat ze naar huis worden gestuurd met nieuwe ogen, nieuw zicht. Onze artsen zijn kunstenaars, maar helaas, dat kunnen ze niet. Wat ze wél kunnen bij dit soort patiënten is kunstogen plaatsen. Ze blijven blind, maar voor de buitenwereld zien ze er normaal uit. Zo ook dit meisje. Maar helaas, ze bleek onvindbaar. We kenden haar van een eerdere gelegenheid, toen kon door omstandigheden de operatie niet doorgaan, en nu we haar wilden ophalen was ze weg. Een hele zoektocht, we vroegen dorpelingen waar ze woonde, een drukte van belang, iedereen boog zich over de foto, rechts zie je Dong An, onze counterpart uit Hanoi met wie we samenwerken. De vrouw links is de functionaris van de communistische partij, de mannen daarachter zijn van het lokale comité. En iedereen roept en wijst en kakelt en intussen kijkt het jongetje links in de lens, ziet een man met een zwart kastje voor z’n oog, even later zal hij het meisje naast hem aanstoten, kijk nou toch, en dan in verbazing de hand naar het gezicht.

Meisje zoeken_IND5081

Uiteindelijk vonden we het huis waar ze woonde. Hoog in de bergen, onmogelijk te bereiken met de auto, een smal geitepaadje kronkelde omhoog. Hoe nu verder? Lopen? Toen bleek het nut van de mannen van het comité. Telefonisch werden hulptroepen opgetrommeld, jonge lefgozertjes met bromfietsen waar we achterop klommen. Vol gas stuiterden ze knetterend de berg op langs kloven waar diep beneden de rivier stroomde. Angstig klemden we ons vast aan hun jonge ruggen, maar bergvolk weet wat het doet en oefening baart kunst. Eenmaal aangekomen bleek het meisje onvindbaar. Niemand wist waar ze was. Hout sprokkelen, zei iemand. Ze wil niet meer, zei de ander, ze durft niet meer. Onverrichterzake keerden we terug, de berg af.

bergdorpje_IND4980

Gelukkig konden veel andere patiënten wél geholpen worden. Op de website van Mirjam zijn nog een paar foto’s te zien. Kijk nou toch, deze meisjes. De verandering is verbluffend, en goedbeschouwd zo simpel. Daarom nog maar een keer: het voortbestaan van onze stichting is zó belangrijk. We doen veel, in India en Vietnam, en we willen daar mee doorgaan zolang het kan. Stichting Duniya. Bankrekening 44.16.24.383. Of nog makkelijker, met één enkele klik via iDeal.

Dank!

before-after2

One thought on “129. Oog en Hart

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s