110. Ei Met Eend

‘Do you want egg with baby duck inside’? vraagt Dong An. Het is half zeven in de ochtend. We zitten rond een tafel met bloemenmotief in het formica dekblad. Eetstokjes, schoongepoetst met stukjes papieren servet, worden rondgedeeld. Achter ons drie mannen weggedoken in dikke jassen. Ze slobberen luidruchtig hun phö bó, de traditionele Vietnamese noedelsoep met flinterdunne plakjes rundvlees die hier als ontbijt gegeten wordt.
De ochtend is koud, in de vroege ochtend gaan de bergen gehuld in vochtige nevel. In Hanoi was het met 25 graden aangenaam warm, maar hier in de bergen kan het al behoorlijk koud worden. Op een knappend houtvuur wordt het ontbijt gemaakt. Dampende noedelsoep, flinterdunne rijstpannekoekjes met groenten en hột vịt lộn, een Zuid-Aziatische delicatesse: bevruchte eendeneieren. Gekookt als een gewoon ei, maar inplaats van dooier en eiwit een half volgroeid eendenkuiken, compleet met veertjes, snavel en poten. Bij voorkeur te eten bij het ontbijt of voor het slapengaan. Zoals de meeste Vietnamezen is Dong An is er verzot op. Hij pelt het open en lepelt de inhoud genietend naar binnen. Good medicine, glundert hij. Wil je er een? Ik schud mijn hoofd. Nee, dank je. Toch maar liever noedelsoep.

Ik las voor het eerst over die voor ons merkwaardige culinaire traditie in Three Moons in Vietnam van de Engelse schrijfster Maria Coffey, die in het begin van de jaren negentig door Vietnam reisde. De doi moi, de Vietnamese versie van Gorbatsjovs perestrojka, waarin de strikt gecentraliseerde planeconomie moest plaatsmaken voor een ‘socialistische markteconomie’, stond nog in de kinderschoenen en van toerisme was nauwelijks sprake. Maria Coffey reisde fietsend en meeliftend met vissersboten door het straatarme land, altijd bang om gearresteerd te worden door overijverige communistische dienstkloppers. Maar die tijd is voorgoed voorbij. Het is snel gegaan met dit land. Te snel, misschien. Soms heb je het gevoel dat het land zijn eigen ontwikkeling nauwelijks kan bijbenen en het volk stevig klem zit in die rare spagaat tussen onderdrukking en een soort geketende vrijheid.

Toen wij in 2005 voor het eerst Vietnam bezochten om onze reisgids te researchen, was het toerisme inmiddels op volle sterkte losgebroken, al werd je in kleinere plaatsen soms nog wat onwennig aangekeken en namen ze in het hotel je paspoort in beslag zodat politie en partijkaders op de hoogte konden worden gebracht dat er buitenlanders in de stad waren. De plaats waar we nu zijn, Lai Chau, in het uiterste noord-westen pal onder de Chinese grens, mocht zelfs tot een paar jaar geleden niet eens zonder speciale vergunningen bezocht worden. Hoogstens reisde je er door op weg naar Sapa, het populaire toeristenoord meer naar het oosten aan de voet van Vietnams hoogste berg Phan Xi Păng, waar je luxe hotels vindt en restaurants waar met vork en mes gegeten wordt. Zo niet in Lai Chau. Althans, tot enkele jaren geleden. Nu is alles anders. In sneltreinvaart heeft de stad zich ontwikkeld tot een soort grootheidswaanzinnige metropool naar Oost-Europees model: immens brede straten waar het goed marcheren is, waar aan ontelbare vlaggenstokken de Vietnamese ster wappert en waar een reusachtig staatshotel is gebouwd met stromend warm water en wifi internet. Maar de restaurants in de oude stad zijn hetzelfde gebleven. Nog steeds zijn er de familiebedrijfjes waar iedereen de handen uit de mouwen steekt als hongerige stadsgenoten aanschuiven om gevoed te worden.

Gezellig zijn ze niet, die Vietnamese restaurants. Wel efficiënt, en heel erg no-nonsense. Het lijkt vaak op een werkplaats, een schuur, of zoals in dit geval een loods waarvan de straatbrede deuren altijd open staan zodat wie dat wil zijn motorfiets rechtstreeks naar binnen kan rijden en naast de tafel parkeren. De rijen tafels met gebloemd formicablad staan in slagorde en, heel belangrijk, er is een betonnen vloer. Want eten in Vietnam is een soort slagveld. Als iets niet lekker bekt, wordt het uitgespuugd. Na afloop, als iedereen naar een andere tafel verhuist om als digestief kopjes bittere groene thee te drinken en uitgebreid de tanden te stoken, een bezigheid die zonder enige gêne in gezamenlijkheid wordt uitgevoerd, wordt de ravage opgeruimd en de vloer geboend.

Goeie help, wat hebben we veel gereisd de laatste tijd. De trip naar Roemenië was spontaan, het was tijd voor nieuwe vergezichten. Maar Vietnam stond allang op het programma: eind november zouden een reeks oogoperaties worden uitgevoerd, gefinancierd door onze Stichting Duniya, en daarvan wilden we verslag doen. Bovendien was het tijd dat we ons revalidatiecentrum zouden bezoeken. Het centrum was een lang gekoesterd ideaal van onze partner in Vietnam, de onvolprezen Dong An. Onder zijn toezicht werd bij een bestaand weeshuis vlak buiten Lai Chau een aantal ongebruikte ruimtes opgeknapt om gehandicapte kinderen uit afgelegen bergdorpjes te huisvesten en onderwijs te geven. Maar er was ook een gebouw nodig waar de kinderen onder begeleiding van konden revalideren. Dat staat er inmiddels, gefinancierd door Duniya. En het is prachtig. Ruim, zonnig, en een kraakhelder sanitair blok waar de kinderen, variërend van vier tot veertien, naar hartelust kunnen douchen en kleren wassen.

Ik zal later uitgebreid op ons werk hier in Vietnam en het revalidatiecentrum terugkomen en ook Mirjam zal er op haar website ook verslag van doen zogauw ze tijd heeft. Maar eerst nog even die communistische partij hier. Want je kunt dan wel trots roepen dat er doi moi is (en de economische ontwikkelingen gaan zó hard dat het land zichzelf voorbij dreigt te rennen en onherstelbare averij op te lopen), intussen blijft het nog steeds een repressieve samenleving onder de knoet van een hoogst gecentraliseerd systeem onder leiding van de Communistische Partij Vietnam. De overheid heet onafhankelijk te zijn, maar in de praktijk ontvangt het het grootste deel van zijn richtlijnen van de partij die géén oppositiepartijen naast zich duldt. Hoe bevreesd de partijtop is voor mogelijk verzet vanuit ondergrondse oppositie bleek dezer dagen toen we op onze laptop het sociale netwerk Facebook wilden openen. Lukte niet. Geblokkeerd. Bang voor een Aziatische lente? Mirjam, handig als altijd, wist er via een slinkse omweg tóch te komen, maar het is tekenend voor het repressieve karakter dat van oudsher het handelsmerk is geweest van socialistisch-communistische maatschappijen. En toch: zonder die strikte maatschappelijke structuur zouden de kinderen die hulp nodig hebben nooit bereikt kunnen worden. Tot de kleinste dorpen vind je partijkaders die exact weten in welk dorp, hoe afgelegen ook, een kind leeft dat gehandicapt is en medische hulp nodig heeft, zoals de 45 kinderen die op dit moment vanuit hun dorpjes op weg zijn naar het ziekenhuis hier om de komende dagen geopereerd te worden. We werken nauw samen met DOLISA (Department of Labour, Invalids and Social Affairs) en als wij hier in Vietnam zijn staat steevast een bezoek aan het partijbureau op het programma. En daar gaan we dan. In grote auto’s worden we bij ons hotel afgehaald en naar het reusachtige gebouw gebracht waar fier de Vietnamese ster wappert en via brede trappen en lange gangen komen we dan in de vergaderkamer waar we vervolgens en uur lang naar toespraken kunnen luisteren en driewerf dankjewel voor jullie hulp. Wie dit jaar voor het eerst ontbrak? Ho Chi Min, wiens borstbeeld zonder mankeren in elke ruimte van het partijbureau op een voetstuk staat. Hier niet. Niet meer. Hier lijkt hij plaats te hebben gemaakt voor een Samsung flatscreen.

In een volgend bericht meer aandacht voor ons revalidatiecentrum, voor het werk dat daar gedaan wordt en hoe belangrijk het is dat we dat kunnen blijven doen. Waar we dus financiële steun voor nodig (blijven) hebben. Om die kinderen niet alleen revalidatie te kunnen bieden, maar ook een goed onderdak, eten, kleding. Want het is rekenen op het scherpst van de snede om de zaak draaiend te houden. De Vietnamese overheid (DOLISA) betaalt het personeel en blijft dat ook doen, Mirjam heeft vorig jaar hard onderhandeld om dat voor de komende jaren veilig te stellen, maar de kinderen krijgen door de beperkte financiële mogelijkheden niet veel meer dan basisvoorzieningen. Kleine dingen, zoals een versnapering, een toetje, zit er niet vaak bij. Daarom togen we gisteren naar de markt en kochten zakken vol lekkernijen. Zoete deegwaren, dingen die aan oliebollen deden denken. Verrukkelijk. Kersvers waar we bij zaten klaargemaakt. En daarna door de leerkrachten uitgedeeld, na de lichamelijke oefeningen waarmee elke dag wordt begonnen.

10 thoughts on “110. Ei Met Eend

  1. Altijd een genoegen je te lezen, Hans !! En daarbij heb je altijd ook wat te zeggen !! Een hartelijke groet, Jan

  2. Prachtig Hans! Goed uitgelegd hoe we daar werken en leuk om Mirjam ‘in actie’ te zien op de markt. Mocht ik zelf nog een keer naar Vietnam ga (ik hoop écht snel!), dan neem ik een tas met sultana’s en liga’s mee, want ei met eend….brrr…..

    • Richard, wij fietsten in Vietnam in 2005. Mekong Delta, het zuiden dus, we kwamen uit Cambodja. Heerlijk fietsen was het, veilig, kleine wegen tussen rijstvelden en steeds weer rivieren en waterwegen oversteken met kleine (soms grotere) veerboten, onvergetelijk mooi. Visvijvers in bomkraters, crossroads van verleden en heden.
      Door tijdgebrek hebben we Saigon – Hanoi goeddeels per auto gedaan, fietsen achterin (zie kaart bij ‘Fiets’ in menu). Dat was dus de fameuze Highway One. Of het veilig is? Denk het wel, een brede vluchtstrook, dat voelt lekker. Maar veel herrie, vrachtwagens met luchtdruktoeters, alsof je de Titanic achter je hebt.
      In het binnenland is fietsen te zwaar. En te onveilig, vrees ik. In de laatste jaren is het verkeer toegenomen, steeds meer auto’s. Waar we nu zijn (provincie Lai Chau in het uiterste noordwesten, vlak onder de Chinese grens) is het fietsen veel te zwaar. Behalve voor wat Japanners, die we zwaar beladen door de bergen zagen zwoegen.

      • Hm, na wat ik al had gehoord over die highway 1 had ik mijn hoop gezet op de kleinere wegen in het binnenland… Misschien toch maar met de bus of zo.
        Jullie in ieder geval een goed verblijf verder!

  3. Zelfs al was je niet gek op noedelsoep, dan nam je die vast nog..:-)
    Hoe smaken snalveltjes en pootjes eigenlijk, maakt me toch nieuwsgierig…
    Geluk samen daar!!!!!

  4. Richard, we zijn gisterenavond teruggekomen in Hanoi (mocht je een kaart raadplegen: de provinciale weg van Lao Cai naar Hanoi, dus oostelijk van het centrale bergmassief) en het heeft me eens temeer in mijn overtuiging gesterkt dat het NIET verstandig is hier in het noordelijk berggebied te fietsen. Ik zag een baardige, noeste fietser met verbeten kop buffelen, helm op, gelukkig, want het regende en het verkeer was verschrikkelijk. Zoals ze hier inhalen, je schrikt je keer op keer de pleuris. Géén kans om uit te wijken, de streep die de rand van de rijstrook markeert is meteen de rand van het asfalt.
    Nee, dit is het niet waard. Maar in het zuiden, in de prachtige Mekongdelta, ja, daar kan je heerlijk fietsen. Overweeg eens een combinatie met Cambodja, daar zijn de wegen intussen fantastisch geplaveid (we hebben daar in 2005 nog gezwoegd over tientallen kilometers rood stof) en het is er zó mooi. Vanuit Phnom Penh met een bootje de Vietnamese grens over en een tijd door de delta rijden. Onvergetelijk!

    • Sorry Hans, ik zie nu pas dat je dit nog had toegevoegd. Had wel al op Mirjam’s blog gezien dat jullie terug zijn uit Vietnam. Wat je voorstelt lijkt me inderdaad de moeite waard. Wie weet, misschien eind komend jaar. Dank je voor de tip!

  5. Hans,

    Op welk rekeningnummer kan ik een maandelijkse periodieke bijdrage gaan storten voor Duniya?

    Groet,

    Tjerk

    • Dag Tjerk,

      dat kan op ABN-AMRO 44.16.24.383 t.n.v. Stichting Duniya.
      Ziehier de pagina op de website met alle financiële informatie:
      http://www.duniya.org/nl/steun-duniya/

      Fijn, een nieuwe donateur! Hebben we nodig. Binnenkort meer nieuws over ons project in Vietnam (vanochtend vroeg zijn we teruggekeerd uit Hanoi).

      Groet!
      Hans

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s