97. All You Need Is Love

Bij toeval zag ik de herhaling van een uitzending van Oprah van vorig jaar. Niet dat ik daar thuis voor achter de buis ga zitten. Het programma heeft me nooit echt geïnteresseerd en áls ik al iets zag was het een afgeleide, een stukje in het journaal, omdat er iets bijzonders gebeurd was. Een zaal vol hysterische vrouwen die zojuist gehoord hadden dat ze gratis mee mochten naar Australië. Of krijsende vrouwen die allemaal een auto cadeau hadden gekregen. Iedereen door het dolle heen en Oprah maar over dat podium banjeren en naar het publiek wijzen, roepend and yóu get a car and yóu get a car, als een op hol geslagen volksmenner. Amerikaanse vrouwen gaan heel raar doen als ze iets cadeau krijgen. Ze trappelen alsof ze nodig moeten plassen en krijsen om het hardst onophoudelijk oh my god, oh my god. Wonderlijke televisie.

Ik zag de uitzending in de sportschool waar ik op de loopband aan het zweten was. Tegenover mij hing een televisiescherm aan het plafond. Geluid uit, maar met ondertitels, en zo begreep ik dat de vrouw die Oprah te gast had Ali McGraw was, hoofdrolspeelster uit de film Love Story, de tearjerker uit 1970. Ze is inmiddels 71, maar nog steeds dat guitige indianengezicht en mooie rimpels rond haar ogen. Toen Oprah haar vroeg of ze de beroemde zin uit de film wilde herhalen, kon ik de tekst liplezen: Love means never having to say you’re sorry. De kraaienpootjes rond de indianenogen van McGraw bogen vrolijk omhoog toen ze daarna zei: ‘en ik heb nog steeds geen idee wat dat betekent!’. Waarop Oprah zich gierend op de knieën sloeg: ‘ik ook niet!’

Het verhaal van Love Story in ultra-kort: welgestelde rechtenstudent Oliver valt voor charmante muziekstudente Jennifer uit arm milieu. Tegen de wens van Olivers dominante vader besluit het stel te trouwen, vader draait geldkraan dicht. Met klusjes verdienen ze voldoende geld om Olivers rechtenstudie te voltooien. Eenmaal gesetteld, blijkt dat Jennifer leukemie heeft. Ze sterft. Doek.

Een superieure tranentrekker, en wat een tekst! Love means never having to say you’re sorry. Toen ik de film zag was ik vroeg in de twintig. Wat moesten wij adolescenten met zulke romantische rimram? Want het was een riskante boodschap: het medium film bood een gefabuleerde werkelijkheid die de échte werkelijkheid deels mede vormgaf omdat er dingen gezegd werden die je elders niet zo gauw zou horen. Begin jaren zeventig was de wereld nog betrekkelijk klein. Kleurentelevisie had ternauwernood zijn intrede gedaan, Nederland had maar twee kanalen, commerciële zenders bestonden niet. In zekere zin was de bioscoop een venster op de wereld, en ook al wist je natuurlijk drommels goed dat het fake was, ongemerkt nestelde het zich in je onderbewustzijn. We waren jong en onzeker en zochten schutterend onze weg naar volwassenheid. Een lastige klus. En als je dan met zo’n inzicht wordt opgezadeld, wat moet je dan? De enige die tegenwicht bood was John Lennon: Love means having to say you’re sorry every fifteen minutes liet hij de wereld weten, maar het mocht niet baten. Snotterend verlieten jonge geliefden bedremmeld de bioscoop met in het achterhoofd een nieuwe leefregel: liefde betekende dat je nooit sorry hoefde te zeggen. Grote genade, wat een kletskoek.

Maar het bleef niet bij die ene pseudo-wijsheid. Tegen het einde van de film wil Jennifer, de dood nabij, haar geliefde iets uitleggen, waarop hij haar tot zwijgen maant en bezweert dat je in liefde nooit iets hoeft uit te leggen. Want in liefde begrijp je alles van elkaar, ook zonder woorden. Veertig jaar later schudt Ali McGraw haar hoofd: it doesn’t make sense! Nee, dat kan je wel zeggen, want al die jonggeliefden werden via deze draak van een film opgezadeld met een krankzinnige boodschap: in liefde ben je zó verbonden dat die eenheid ervoor zorgt dat de ander vanzelf alles begrijpt. Lieve help. Hoe moest dat er in de praktijk in godsnaam uitzien? Want het onvermijdelijke gevolg zou zijn dat je het de ander hoogst kwalijk zou nemen als die je niet zou begrijpen. Wat moesten we daarmee? Schoot je dan tekort? En had de ander het recht je dat kwalijk te nemen? Waarom werd er niet gewoon gezegd dat een liefdesrelatie hard werken is, met veel aandacht voor de ander, goed luisteren en veel water in de wijn? Ik wil niet beweren dat alle mislukte relaties die daarna kwamen aan deze krankjorume film te wijten waren, maar het lijkt me een interessant onderzoeksgebied voor toekomstige sociologen.

Wat nu? vraagt Oprah. Toch vooral veel sorry zeggen? En Ali McGraw, gepokt en gemazeld door een leven vol mislukte relaties en alcoholverslaving, zegt: natuurlijk moet je sorry zeggen, maar dat is niet voldoende. Changing your behaviour is the real deal. Precies, zo is het.

En Lennon? Zijn ’15-minuten regel’ mag dan onzin zijn , en paar jaar vóór Love Story werd uitgebracht gaf hij de wereld een heel wat bruikbaardere boodschap mee tijdens Our World, de eerste wereldomspannende satellietuitzending op 25 juni 1967, waar naar schatting 400 miljoen mensen naar keken. Voor die tijd een ongehoord aantal. Er werd rechtstreeks tussen negentien landen geschakeld en van elk land gaf een prominente persoonlijkheid acte de présence. Maria Callas, Pablo Picasso, Marshall McLuhan. Voor het Verenigd Koninkrijk waren het de Beatles. De uitzending was in zwart-wit, dat herinner ik me heel goed, maar die beelden zijn nergens meer te vinden. Later hebben ze het met een computer ingekleurd. Maar of het nu in kleur is of zwart-wit, de boodschap All You Need Is Love van Lennon is vierenveertig jaar later nog steeds even aanstekelijk en waardevol als toen en staat gebeeldhouwd in de tijd.

About these ads

1 reactie op “97. All You Need Is Love

  1. Så är det Hans! (Zo is dat Hans!)

    We kunnen veel van Lennon leren. Maar ‘we’ zijn niet zo leergierig.
    35 jaar na Network is in positieve zin niet veel veranderd.
    Boer zoekt vrouw weet je wel!
    En Hollywood is (meestal) opium voor het volk.

    Bedankt (buur)man!

    Gr. uit regenachtig Zweden.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s