89. Fallen From Grace

Het was me het weekje wel.

Er zijn een paar helden onbedaarlijk van hun voetstuk gevallen. Niet per se mijn helden, maar toch, mensen van aanzien. Te beginnen met Cruijff. Waarheen je ook zapte gisteren, het was Johan voor en Johan na. Behalve op BBC World en Al Jazeera, daar werden we maar lastig gevallen met onzin over Fukushima, Libië en Ivoorkust. Ja, dát weten we nu wel. Gelukkig zijn er de Nederlandse zenders, waar we worden bijgepraat over wat écht belangrijk is: de paleisrevolutie binnen Ajax!

Overal werd het onderwerp breed uitgemeten, en steeds zagen we hetzelfde fragment: Johan Cruijff temidden van een deinende zee van camera’s en microfoons, verbaasd over wat er gebeurd is, hij weet van niks, Jantje Onschuld. En dat terwijl hij, als we Ajax voorzitter Coronel mogen geloven, alles en iedereen de huid heeft volgescholden en gedreigd ze ‘kapot te schrijven’ als ze zijn plan om Ajax te hervormen niet accepteren. Of de beweringen van die scheldkanonnades kloppen zal moeten blijken. De preses van Ajax zegt een logboek te hebben ‘met alle recente gesprekken, e-mails en voicemails met Cruijff’, dus de waarheid zal ooit boven water komen.

Een rare vogel, die Cruijff. Wat we zien is allang niet meer de man met z’n rare wartaal waar we met z’n allen hartelijk om moesten lachen, maar iemand waarvan je aan zijn ogen kunt zien dat de zaak hem uit handen is geglipt. Mirjam, niet bepaald een ingewijde en in voetbalzaken volstrekt neutraal, keek naar het journaal, zag de bewierookte nummer 14 en zei: jeetje, het lijkt wel alsof die man niet goed snik is.

Interessant waren de voorpagina’s van onze diverse toonaangevende kranten. Hoe brachten zij het grote nieuws? Een goed moment om te inventariseren hoe de prioriteiten liggen. Welnu, de Volkskrant kopte: ‘Wel F-16’s, maar geen bommen’ en een stuk over de Nederlandse deelname in Libië, met een kadertje ‘Cruijff aan de macht’ verwijzend naar pagina drie. NRC Handelsblad had een glashelder stuk over Ivoorkust waar een burgeroorlog dreigt, en linksboven een bescheiden kadertje ‘Bestuur van Ajax weg onder druk van Cruijff’ met een verwijzing naar pagina twee.

En wat doet De Telegraaf? Tetteretet! Ja hoor, de krant van Wakker Nederland, waar Cruijff een wekelijkse column heeft, die weet wat belangrijk is:

En dan die andere gevallen held: Mahatma (Grote Geest) Gandhi.

‘Gandhi verliet zijn vrouw voor Duitse bodybuilder’, kopte de Volkskrant. Heel bescheiden op pagina twee, want de voorpagina was gereserveerd voor die Nederlandse helikopter in Libië en de vermoeide hondenkop van minister Hillen. Gauw door naar de twee dus. En daar dan dat stuk over Gandhi. Daar kijk je toch van op.

Blijkt dat er een boek is verschenen waar heel India, voorzover het niet in de ban is van cricket, van op z’n kop staat: Great Soul: Mahatma Gandhi and his Struggle With India, door Joseph Lelyveld. Blasfemie! roept India, want de vader des vaderlands en prediker van geweldloosheid wordt afgeschilderd als een racistische biseksueel en politiek amateur. Volgens Lelyveld verliet Gandhi zijn vrouw in 1908, toen ze nog in Zuid Afrika woonden, voor de Duitse architect en bodybuilder Hermann Kallenbach en leefde twee jaar met hem samen. Er schijnen brieven van Gandhi te bestaan waarin hij hem laat weten ‘hoe volledig jij bezit hebt genomen van mijn lichaam’. Gandhi gaf zichzelf de bijnam ‘Hogerhuis’, Kallenbach was ‘Lagerhuis’. Ze beloofden elkaar ‘liefde, meer liefde en nog meer liefde’. Gandhi, getrouwd en vader van vier zonen, die nadat hij naar India terugkeerde voorgoed van Kallenbach gescheiden zou zijn, schreef later dat hij zich ‘niets afstotelijkers kon voorstellen dan de geslachtsgemeenschap tussen man en vrouw.’

Uit de biografie van William Shirer (Gandhi, a memoir – 1979) had ik al eens begrepen dat Gandhi op oudere leeftijd graag naakt tussen jonge vrouwen sliep. Hij zag dat als test, of hij zijn seksualiteit de baas kon zijn. Niet altijd: “Despite my best efforts, the organ remained aroused. It was an altogether strange and shameful experience.” William Shirer introduceert hem in zijn voorwoord overigens als volgt: Gandhi, being a human being, was far from perfect. Like all the great achievers in history, he was a man of many paradoxes and contradictions. Of Shirer van Kallenbach geweten heeft? Ik betwijfel het. In de index komt de naam in elk geval niet voor.

Die schriele Gandhi met een Duitse spierbundel die Hermann heet. Krijg je meteen een grapje in je hoofd. Iets met Basil uit Fawlty Towers (Don’t mention the war!), of die malle Duitsers uit The Big Lebowski: wie are ze nihilists und wie want ze mannie. Maar het is natuurlijk een ernstige zaak, en als de citaten uit Gandhi’s brieven kloppen zijn ze niet voor tweeërlei uitleg vatbaar. Liefde, en heel veel seks. Kom daar maar eens om, in puriteins India.

In The Wall Street Journal vond ik een voortreffelijke bespreking van Lelyvelds boek. Fascinerende lectuur, zeer de moeite waard. Ik kende Joseph Lelyveld van zijn boek over Zuid Afrika Move your Shadow uit 1985, bekroond met de Pullitzer Prijs en door toenmalig NRC correspondent Allister Sparks hoog geprezen. Zo’n man, ben je geneigd te denken, is boven elke twijfel verheven. Voorlopig ga ik daar dus maar van uit. Twee gevallen helden in éen week is genoeg.

Daarom tot slot, volstrekt off topic maar geestig genoeg om het weekeinde mee in te gaan:

In Glasgow, tijdens een concert van de popgroep U2, vraagt zanger Bono zijn publiek om absolute stilte, waarna hij langzaam in zijn handen begint te klappen. Na een tijdje deelt hij op dramatische toon mee dat elke keer als hij in zijn handen klapt, in de Derde Wereld een kind sterft. Waarop uit het publiek een verontwaardigde stem met sterk Schots accent: “Well, stop fucking doin it then!”

2 thoughts on “89. Fallen From Grace

  1. hi hans wat heb ik toch een plezier van je stukjes, briljant !
    en mirjam heeft gelijk ,Cruyff is niet goed snik,helaas loopt de massa er achteraan maar,maar ik heb hem meegemaakt en het is precies zoals het logboek voorspelt.
    enfin lekker belangrijk in de wereld van vandaag,van een rustgevend nederlands nivo dat dan weer wel!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s