84. Grote Schoonmaak

Zou Sadat, als hij niet vermoord was, ook zijn uitgegroeid tot de schurk en dictator die Mubarak blijkbaar is? Wonderlijk, nu het in die Noord-Afrikaanse regio opeens zo onrustig is, realiseer ik me dat ik me nooit echt met die landen heb beziggehouden. Ik heb het vermoeden dat dat voor de meesten van ons geldt. Niet erg hoor. Je kunt niet alles willen weten.

Ik herinner me de moord op Anwar Sadat vooral omdat ik weet waar ik was toen ik het hoorde: op Schiphol, wachtend op mijn vlucht naar New Delhi. Zes oktober 1981, mijn eerste reis naar India. Zo blijven gebeurtenissen in je hoofd levend. Verder weet ik van Egypte opvallend weinig. Ben er nooit geweest, dat scheelt ook. Dan voelt het anders.

click to enlarge

Tunesië herinner ik me eigenlijk alleen maar omdat ik een jaar eerder, september 1980, met de veerboot uit Sicilië in Tunis aankwam en in de medina lekker gejamd heb met een paar enthousiaste blazers van de lokale muziekschool. Van de politieke situatie in het land had ik, toen als nu, niet meer dan een globaal idee. Erg? Welnee. Zoals ik al zei, je kunt niet alles willen weten. We moeten ons overigens wél afvragen hoe betrouwbaar de democratische agenda van de Amerikanen nu eigenlijk is. Nu het volk in opstand is gekomen roepen ze op tot meer democratie in Tunesië en Egypte en laten ze Ben Ali en Mubarak vallen, maar zolang het in die regio rustig was vonden de Amerikanen het allemaal best. Fuck the people. Zo werken die dingen.

Het is intussen wel spannend allemaal. Is dit de opmaat tot een Arabische lente? Tunesië, Egypte, Jemen en ook in Jordanië rommelt het. Ik begin voorzichtig aan 1989 te denken. Met dit verschil dat ik de gebeurtenissen toen beter begreep. DDR, Erich Honecker, Egon Krenz, dat was toch dichter bij huis, letterlijk. En dat het volk daar van af wilde begreep ik drommels goed. Wir sind das Volk scandeerden ze in Leipzig en prompt was de geest uit de fles. Onvergetelijke beelden. Juichende vluchtelingen in de tuin van de West-Duitse ambassade in Praag na de fameuze balkonscène met Hans-Dietrich Genscher, de uittocht naar de Bondsrepubliek en uiteindelijk de val van De Muur. Maar wat mij betreft bedierf Helmut Kohl het feestje. Bezeten door de ambitie de geschiedenis in te gaan als de ‘Kanselier van de Hereniging’ annexeerde hij de Leipziger kreet en maakte er tijdens een toespraak bij de Brandenburger Poort Wir sind ein Volk van. Tot ongenoegen van het publiek dat hem feilloos doorzag en met een striemend fluitconcert afstrafte.

Tja, geschiedenis. Aan het einde van de dag is alles niets meer dan een verhaal. ’t Is als in een film. Herinnert iemand zich Network van Sidney Lumet? I’m mad as hell and I’m not going to take this anymore riep de woedende televisiepresentator Howard Beale en binnen de kortste keren hing heel Amerika uit het raam en riep hetzelfde. Tot na een paar dagen de lol er af was. Zo zal het straks ook in Noord-Afrika gaan. Kan ook niet anders. Het is een natuurwet.

In Spanje wordt ook met het verleden afgerekend. Tenminste, dat proberen ze. Vanochtend las ik dat in Barcelona het laatste standbeeld is weggehaald dat herinnerde aan het bewind van dictator Franco.

click to enlarge

In 2007 heeft de regering van Zapatero, kleinzoon van een legerkapitein die door volgelingen van Franco werd geëxecuteerd, geprobeerd een en ander recht te zetten. De ‘Wet op de Historische Herinnering’ wil eerherstel voor de slachtoffers van de burgeroorlog (1936-1939) en de 36-jarige dictatuur die daar op volgde. En alles wat aan Franco herinnert moet worden weggepoetst.

Click to enlarge

Maar het wil maar niet lukken. In 2009, twee jaar nadat de wet in werking was getreden, kwam ik her en der straatnamen tegen die aan de dictator herinnerden. In Barbate, een vissersdorpje in Andalusië waar Franco graag kwam vissen piekeren ze er niet over de naam van de hoofdstraat te veranderen, en de locatie van deze pescadería in Santiago de Compostela laat ook niets aan duidelijkheid te wensen over.

Ik vind dat wel wat hebben, zo’n grote schoonmaak. Van elk staatshoofd, ongeacht de staat van dienst, moeten na het beëindigen van diens loopbaan alle herinneringen uit het publieke domein verdwijnen. Ze hebben lang genoeg in de schijnwerpers gestaan. Tijd voor iets nieuws. In Nederland zijn al stemmen opgegaan alle referenties aan charlatan Bernhard te verwijderen. Prima idee. Zo ook met de rest van het koningshuis. Beatrix wordt vandaag 73. Als ze aftreedt, en lang zal dat niet meer duren, mag alles wat aan haar herinnert weg. Straatnamen, scholen, de hele rataplan. Ze heeft lang genoeg van haar positie geprofiteerd. Het zou een natuurwet moeten zijn. Weg ermee.

One thought on “84. Grote Schoonmaak

  1. Inderdaad, Hans! Kreeg meteen weer flashback naar de horizontale Lenin ergens achter een hek in Tashkent. Wordt tijd dat ze dat ook met die huidige pipo doen. Mooie uitspraak trouwens, die over geschiedenis, ga ik onthouden:)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s