50. De Broek van Navratilova

Vanmorgen zag ik Martina Navratilova. Ze liep, pelgrimsstok in de hand en zware rugzak om, vlak voor me op de Camino de Santiago. Het pad, een meter breed en ongeplaveid, ten westen van Logroño slingerend tussen de wijngaarden van La Rioja.
     Waaraan ik haar herkende? Dat halflange blonde haar en het montuur van haar bril. En het had iets te maken met haar manier van lopen. Hoe vaak had ik haar op de televisie op Wimbledon zien spelen? En bij elke opslag dat vaste camerastandpunt, de speler op de rug, op die manier leer je ze wel herkennen. Het zenuwachtige dribbeltje van Stefan Edberg, het wiegen van Mats Wilander, het heen en weer springen van Steffie Graf, en dus ook Martina Navratilova. En vooral haar broek. Als eerste lapte zij de ongeschreven Wet van Wimbledon aan haar laars. Dat gedoe steeds, bij je eerste opslag die tweede bal onder je rok frommelen. Zo’n broekzak was een stuk makkelijker.  En het was haar zoveelste publieke  statement over haar seksuele geaardheid, wat ik destijds heel bijzonder vond. Bovendien behoort ze tot de generatie die nog gewoon met één hand speelde en niet die afrijselijke kreungeluiden maakte. Volgens mij was het Monica Seles die ermee begon en nu doen ze het allemaal, en hoe! Bij Maria Sharapova is 101,2 decibel gemeten: het geluid van een klein vliegtuig. De gezusters Williams kunnen er ook wat van. Afgelopen zaterdag speelden ze nog tegen elkaar tijdens de finale op Wimbledon. Je zou geld cadeau moeten krijgen naar die pestherrie te gaan zitten kijken. En uitgerekend Navratilova heeft onlangs opgeroepen iets aan die kreuncultuur te doen. Bravo Martina! En daar liep ze dus. Op die stoffige landweg tussen Navarra en Rioja.    
     Oude grond hier. Aragón, Navarra, Castilië, Léon, op elke hoek ligt historie. Vooral koninklijk gekrakeel natuurlijk met veel  zwaardgekletter. Vorstenhuizen die het ene moment gebroederlijk tegen de Moorse bezetter ten strijde trekken en als dat varkentje gewassen is raken ze onderling weer slaags. Elk moment verwacht je dat El Cid voorbij dendert (heb je die vermaledijde Charlton Heston weer), maar die ligt al negenhonderd jaar onder een marmeren plaat in de kathedraal van Burgos, 150 kilometer naar het westen.
 Graanvelden

Niets dan graanland hier. Een tikje intimiderend, als je in alle vroegte door die leegte rijdt. Pal hierboven ligt Baskenland, op de landkaart politiek correct aangeduid als Communidad Euskadi, naar de Baskische taal Euskera. Een deel van mijn route ging door Baskenland, en alle verkeersborden waren tweetalig. Spaans en Euskera. Een taal die nergens op lijkt behalve op zichzelf.  Of misschien Azteeks, als die fonetisch schrift hadden gehad. Of Grieks? Een school (colegio) heet ikastetxea en een simpele verkeersaanduiding als Todas direcciones is Norabide guztiak. De Spanjaarden in Aragón en Navarra die ik hierover spreek vinden het gekkigheid en halen hun schouders op. Nationalisme is toch van alle dag? En het zijn echt niet alleen de Basken, wordt me verzekerd. De receptionisme van mijn hotel vertelt dat ze een opleiding toeristisch management wilde doen, maar dat kon alleen in Barcelona en daar werd ze geweigerd omdat ze geen Catalaanse was. Verontwaardigd kijkt ze me aan. Dat is toch discriminatie? Nou, reken maar. En het is van alle tijden.
     Wat evenmin uit het menselijk bestaan weg te denken is, is religie. Gelukkig maar, want ook al zou het zou het een stuk rustiger aan toegaan in de wereld, je kunt je geen voorstelling maken hoe diezelfde wereld er uit zou zien zónder religie. Hier bijvoorbeeld, dit gebied in Noord-Spanje waar uit alle delen van Europa de pelgrimsroutes naar Santiago de Compostela samenkomen, is goeddeels vormgegeven door lokale monniken of kerkvorsten. Pelgrims zochten hun weg langs dorpen en nederzettingen waar kerken en kloosters verzorging en onderdak boden en omgedraaid ontstonden langs de route religieuze centra en werd de infrastructuur aangepast. Bruggen bijvoorbeeld, om de pelgrims een veilige oversteek te bieden. Een van de mooiste bruggen die ik tot nu toe ben tegengekomen is de 900 jaar oude boogbrug over de Rio Arga, gebouwd door koningin Doña Mayor, echtgenote van Sancho de Sterke. Het stadje bij de brug heet sindsdien heel toepasselijk Puenta la Reina.

Puenta la Reina

Kerken als bakens in het landschap. Dat moet voor de pelgrims een hoopgevend beeld geweest zijn. Nu nog, ook al ben ik geen peregrino. Fietsend door de barre leegte van de Tierrra de Campos, met niets dan graan zover het oog kan zien, en dan opeens aan de einder een kleine kerktoren. Eenmaal dichtbij gekomen blijkt de toren een ander doel te dienen dan de makers voor ogen stond: een ooievaarsnest. Bijna alle kerktorens in deze omgeving dragen een nest in hun kroon.

Ooievaarsnest kerk Cardeñajimeno

Ik ben nu in Burgos, hoofdstad van het vroegere koninkrijk Castilië. Deze stad is voor de Santiagogangers altijd een belangrijke plaats geweest. Ooit moeten hier 32 hospitales geweest zijn waar de pelgrims verzorging vonden. Blikvanger van de stad is de fenomenale kathedraal. Mirjam en ik zijn er enkele jaren al eens geweest, toen we op weg waren naar Zuid-Spanje om onze Andalusië gids te researchen. Heb er opnieuw een tijd rondgedwaald, en als toen was ik vooral onder de indruk van de schitterende kloostergang…

Kloostergang kathedraal Burgos

Het toeval wil dat deze zomer op een binnenplaats van de kathedraal van Burgos een subliem geluidskunstwerk wordt getoond, Voces y Signos, met als Leitmotiv die wonderbaarlijk mooie openingsregels van A Tale of Two Cities van Charles Dickens: It was the best of times, it was the worst of times. Het herinnert me aan Andy Roddick, die na de verloren Wimbledonfinale tegen Roger Federer afgelopen zondag zei dat zijn slechtste dag altijd nog beter is dan iemand anders’ beste dag.
     En Martina Navratilova, daar op de Camino de Santiago? Op het moment dat ik langs haar fietste keek ik de andere kant op, naar de wijnvelden. Ik wilde het mysterie intact laten. Het enige wat ik weet is wat ik gezien heb. Blond haar, een bril. En een broek. De broek van Navratilova.

One thought on “50. De Broek van Navratilova

  1. Salut Hans !!

    Je herinnert je me nog? Harkema, ecologische columns……

    Wat een fietstocht !!!!!! En Wat een prachtig verhaal !!!!!

    Kom op de terugweg met Mirjam langs bij ons (Jan de Boer en Anna Anita Carmen Ferreo) in St.Laurent de la Cabrerisse , dertig kilometer van Narbonne, voor een goed bed, een goed maal en een bon vin rouge !!

    Goede reis, ik volg je, en tot ziens !! Jan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s