35. It Was Fifty Years Ago Today

Voor het eerst heeft de dalai lama zich in strijdbare bewoordingen uitgelaten over de Chinese overheersing van Tibet. Een hel op aarde, noemde hij het, en China is er op uit de Tibetaanse cultuur te vernietigen. Niet dat hij die mening niet eerder had, maar hij heeft altijd geprobeerd zich diplomatiek en respectvol op te stellen om niet bij voorbaat een dialoog met de Chinese autoriteiten onmogelijk te maken. Nu, op de dag dat herdacht wordt dat vijftig jaar geleden het Tibetaanse volk in opstand kwam tegen de Chinese bezetting, lijkt het erop dat de dalai lama kiest voor een nieuwe toon, en wellicht een nieuwe koers. Maar wat hij ook kiest, de strijd lijkt verloren.

Vandaag twintig jaar geleden, 10 maart 1989, zond de VPRO mijn documentaire uit over de Tibetanen in ballingschap. Ik sprak met de toen 54-jarige dalai lama en met Tibetaanse vluchtelingen die in India en Nepal een nieuw bestaan probeerden op te bouwen en hun eeuwenoude cultuur, die in eigen land door de Chinezen werd vernietigd, in ere te houden. Ook sprak ik strijdbare jonge Tibetanen die niet begrepen dat hun spirituele leider de weg van compassie en mededogen bleef bewandelen en weigerde te kiezen voor gewapend verzet. Harde acties wilden ze, want dat zou de taal zijn die de wereld verstaat. Maar de dalai lama bleef volharden in zijn overtuiging dat er langs vreedzame weg een oplossing gevonden kon worden. “Ik weet dat er weinig tijd is”, zei hij in zijn woning in het Noord-Indiase stadje McLeodGanj bij Dharamsala, “maar we moeten de geweldloze strijd van het Tibetaanse volk zien als een experiment waar de hele wereld iets van kan leren. Als de wereld dit signaal oppikt, zijn we op de goede weg.”

hans-met-dalai-lama-web

 

 

 

Twintig jaar later kunnen we vaststellen dat de wereld niet geïnteresseerd is in het Tibetaanse experiment, en dat de woordvoerder van de militante tak van de Tibetaanse regering in ballingschap gelijk had toen hij zei: “het is nutteloos af te wachten tot de wereld ons te hulp schiet. Het wordt tijd dat we ons bevrijden van het imago van de zielige vluchtelingen die zich met gebogen hoofd en gevouwen handen schikken in hun lot. Harde acties, dat is de taal die de wereld verstaat.” 

De massale protesten vorig jaar in de Tibetaanse hoofdstad Lhasa waren niet de eerste tekenen van verzet. Ook in 1989 ging het volk de straat op, en ook toen werden, net als vorig jaar maart, de protesten met harde hand neergeslagen. Niemand weet precies hoeveel demonstranten werden gedood en hoeveel nu nog achter tralies zitten. En de dialoog tussen Tibet en China is nooit van de grond gekomen, omdat China weigert te accepteren dat de dalai lama niet langer streeft naar zelfstandigheid van zijn volk maar slechts een zekere mate van autonomie nastreeft. De Chinezen hebben hem gebrandmerkt als aanvoerder van muitende bandieten, en wat doet de rest van de wereld? Niets. Althans, niets waar het Tibetaanse volk iets aan heeft. De dalai lama wordt ondanks protesten van China vrijwel overal ter wereld met alle égards ontvangen, maar daar blijft het bij. Iedereen vind hem een beminnelijke snuiter met een hoge aaibaarheidsfactor en ze gaan graag met hem op de foto, maar als puntje bij paaltje komt weegt de (economische) relatie met China zwaarder dan het zelfbeschikkingsrecht van een heel volk, en doen alle regeringen wat Rajiv Gandhi in december 1988 deed, toen hij tegen zijn Chinese collega zei dat Tibet een interne Chinese aangelegenheid is. Ik was het bijna vergeten, dit beschamend laffe optreden van de toenmalige Indiase premier, maar vond gisteren in mijn archief het betreffende knipsel uit de Times of India …   

 toi

 

 

 

 

 

 

 

Het is diep tragisch, maar na vijftig jaar Chinese bezetting heeft het er alle schijn van dat wat de dalai lama twintig jaar geleden tegen me zei bittere waarheid wordt:  “Er wonen nu al meer Chinezen in Tibet dan Tibetanen. Als dat zo doorgaat, worden we in tien, vijftien jaar een minderheid in eigen land. En dan zal een van ’s werelds oudste culturen ophouden te bestaan.”  

Vandaag heeft de dalai lama voor het eerst in de geschiedenis een verbale vuist gemaakt. In de hoop dat de rest van de wereld het signaal oppikt en nu eindelijk de moed toont onverbloemd en zonder enige reserve het optreden van China te veroordelen? Een tevergeefse hoop. Want de klok tikt door, en het scenario is duidelijk. De dalai lama is nu 74, zijn gezondheid is niet best. De wereldleiders zullen blijven zwijgen, en de Chinese machthebbers wachten rustig af tot de dalai lama sterft. En dan is de kwestie Tibet vanzelf uit de wereld. Ten koste van een heel volk.

Maar wie maalt daar om?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s