34. Geen Black-Out Voor Obama

Wel eens midden in een gesprek de weg in je hoofd kwijtgeraakt? Je valt zomaar opeens een zwart gat, alles spiraalt weg in een draaikolk van vergeten. Hoe kom je weer op het juiste spoor? Je gaat naarstig op zoek naar een opening, probeert de logica van je betoog te hervinden door stap voor stap terug te gaan langs de route waarlangs je gekomen bent, alsof je verloren sleutels opspoort. Verschrikkelijk, zo’n black-out. Een nachtmerrie. Niet alleen van acteurs of redenaars, maar ook radiomakers. Ik weet niet meer wanneer of met wie, maar het is me een keer overkomen tijdens een live interview. Alles werd blanco. Ik keek m’n gesprekspartner schaapachtig aan en wist niet meer hoe verder. Uiteindelijk zal ik die sleutels in m’n hoofd echt wel teruggevonden hebben, maar ach, de eenzaamheid.

Barack Obama kent dit niet. Hij heeft nog nooit een black-out gehad. Althans, voorzover ik weet. En zeker niet publiekelijk. Er is veel te doen geweest over de indrukwekkende, ontroerende speech die hij vorig jaar hield nadat hij de verkiezingen had gewonnen. Na twee jaar intensief campagne voeren en honderden speeches is daar dan het moment suprême: bijna twintig minuten is hij aan het woord. Wat gaat er in hem om? Is hij zenuwachtig? Niets van te merken. Wat een redenaar! Zo welbespraakt en rustig, en elke komma op z’n plaats.
Maar wie schrijft Obama’s teksten? Hij doet het zelf, beweren de welwilligen, maar we weten natuurlijk wel beter. Geen man of vrouw van enig politiek statuur kan zonder speechwriter, en echt niet alleen omdat het een kwestie van tijdsgebrek zou zijn. Schrijven is een ambacht. Schrijven is diepnachtelijk geploeter, en ook al twijfelt niemand aan Obama’s retorische kwaliteiten, om ze op papier te krijgen is vers twee. Als hij het al zou kunnen, daar heeft een president geen tijd voor. Dus heeft hij een speechwriter in dienst. In de wandelgangen doorgaans aangeduid als ghost.

Er was lange tijd onduidelijkheid rond de indentiteit van Obama’s ghost. Er kwamen zelfs namen uit de filmwereld voorbij, beroemde scenaristen zouden hun pen aan Obama geleend hebben, maar de Washington Post kwam met het juiste antwoord: Jon Favreau has been named to serve in President Barack Obama’s White House as Director of Speechwriting. Previously, he was the chief speechwriter for Obama’s 2008 campaign for President of the United States. Alstjeblieft, daar heb je het. En met een beetje zoeken op internet vind je kleurrijke stukjes met vrijwel identieke kwalificaties over de 27-jarige Favreau: “The baby-faced wunderkind” schrijft TimesOnLine en internetkrant The Huffington Post heeft het over “A Baby Faced White Guy”. Favreau is onbekend, jong, energiek en beschikt over een maniakale gedrevenheid die me doet denken aan de acteur Michael J. Fox, die de rol speelt van speechwriter van president Michael Douglas in de film The American President. Werkelijkheid imiteert fantasie. Kan het mooier?

Maar hoe nu met die black-out? Begrijp me goed, ik ben zielsblij dat Obama aan het roer staat, het is een verademing hem aan het woord te horen (en zien!) na acht barre jaren Bush, maar kom me niet met blinde jubel over zijn impromptu speeches, want let maar eens op waar hij kijkt tijdens een voordracht. Naar de zaal? Die indruk krijg je als je hem bezig ziet, hij kijkt links en hij kijkt rechts, maar er klopt iets niet, want nooit kijkt hij naar voren. Nooit kijkt hij rechtuit. En waarom niet? Omdat hij dan zijn elektronische spiekbriefje niet kan zien…

Bron: perfunction.typepad.com

Bron: perfunction.typepad.com

Barack Obama leest van een autocue. Aan weerszijden van zijn lezenaar staat een doorzichtig scherm waarop zijn speech verschijnt. Niets nieuws, het systeem bestaat allang, Obama’s voorgangers gebruikten het ook. Vroeger met slechts één scherm, maar twee is beter want dan wek je de illusie dat je oogcontact zoekt met je publiek. Maar niets is minder waar. Kijk maar eens op internet naar die prachtige speech van Obama daags na zijn verkiezing. (Als deze link niet werkt, zoek dan met ‘Barack Obama’s  Victory Speech’ en je komt bij de New York Times).  Een document om te bewaren, want die avond werd geschiedenis geschreven. De eerste zwarte president van Good Ol’ USA. Een historische toespraak van ruim 17 minuten. Maar ook evenzoveel minuten onomstotelijk bewijs waarom Obama nooit een black-out zal krijgen. Zie hem links en rechts kijken, als een kind op de stoeprand dat niet durft over te steken.

Hoe nu verder met speechwriter Jon Favreau? Laten we hopen dat hij prachtige, bevlogen stukken blijft schrijven voor zijn president. Want het mogen Favreau’s woorden zijn, ze zijn gebaseerd op Obama’s maatschappelijke en sociale mores, en die is als een voorjaarswind na acht jaar leven met gesloten deuren. Vandaag bijvoorbeeld nam Obama het besluit dat hij de financiering hervat van stamcelonderzoek. Onder zijn conservatieve voorganger George Bush was dat stopgezet. Voor eerdergenoemde acteur Michael J. Fox had de dag niet beter kunnen beginnen. Hij lijdt aan de ziekte van Parkinson, en is al jarenlang pleitbezorger van dat onderzoek omdat stamceltherapie op den duur tot betere behandelingen van o.a. Parkinson, diabetes en kanker kan leiden. Opnieuw dus een enorme stap voorwaarts, daar in Amerika.

Ik vraag me af of Jon Favreau Obama’s tekst heeft geschreven waarmee die de maatregelen heeft aangekondigd. Wat moet dat een moment van triomf geweest zijn. De speechwriter en de acteur. Werkelijkheid imiteert fantasie die werkelijkheid imiteert. Schitterend.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s