31. Trouw Aan Oranje

Zojuist weer het jaarlijkse stencil in de bus: oproep voor de ledenvergadering van de Oranjevereniging in het plaatselijke café. Agenda:  bespreking van de feestelijkheden 2009. Ik draag zonder morren onze vijf euro contributie bij, maar daar houdt het op. Ik ben geen vriend van dorpsfeesten en in mijn borst klopt geen koningsgezind hart.     

Toch was Oranje vandaag prominent in het nieuws, en wel Christina, het treurige Prinsesje Dwaaloog. Christina? Nauwelijks iemand die weet waar ze uithangt of doet, we hebben vage herinnering aan een huwelijk en scheiding, maar met wie was ze ook alweer getrouwd? Je moet wel een doorgewinterde Oranjeklant zijn wil je zijn naam nog weten. Probeer het maar. Nou? Precies. Dat wéét je toch niet, die man?

Maar nu stond ze zowaar opeens volop in de schijnwerpers, want wat bleek: ze heeft haar vermogen ondergebracht in een trust op Guernsey. Op zichzelf niets mis mee, het is niet tegen de wet, ofschoon belastingontwijking via fiscale vrijhavens als Guernsey onder zware politieke druk staan. Maar daar weet de Rijksvoorlichtingsdienst wel raad mee. Belastingontwijking? Welnee, de prinses doet dit omdat ze door haar visuele handicap behoefte heeft aan zorgvuldig vermogensbeheer.

Pardon? Vooruit, komt ‘ie nog een keer: De prinses doet dit omdat ze door haar visuele handicap behoefte heeft aan zorgvuldig vermogensbeheer.

Jarenlang was ik bij de VPRO een van de vaste tekstschrijvers van De Mening van Cor Galis, ook wel aangeduid als Stem en Geweten der VPRO. De man zelf had volstrekt geen mening, maar wel een indrukwekkend stemgeluid waarmee hij andermans mening in de ether bracht. Via Cor Galis konden we onze maatschappijkritiek lucht geven en dit zou een fraaie Mening hebben opgeleverd, want in het wonderlijke RVD persbericht is geen spoor van ironie of humor te vinden. Het is bloedserieus bedoeld, en het verbazende is: iedereen slikt het. Volk en media laten zich met deze bespottelijke dooddoener afschepen. Zelfs de wakkere waakhonden van RTL Nieuws, die doorgaans als een bok op de haverkist zitten als het om  het financiële reilen en zeilen van Oranje gaat besloten er geen zendtijd aan te besteden, want het was geen nieuws.  En dat terwijl ze het onderwerp al een maand eerder boven water hadden dan De Volkskrant, die het vanochtend prominent op de voorpagina had:  

guernsey

 

 

 

 

 

 

 

 

Lieve help… alsof het om een ordinaire brievenbus BV op de Antillen gaat. En in principe is er ook geen wezenlijk verschil met Guernsey. Het voordeel van een adres op dit Kanaaleiland is dat er geen vermogensbelasting, successierecht en bronbelasting hoeven te worden betaald, en het wordt Christina wel érg makkelijk gemaakt want haar trust wordt vanuit Paleis Noordeinde bestuurd, en we zijn toch niet opeens vergeten wiens adres dat is? Juist. Koningin Beatrix.

Niemand weet hoeveel geld de Oranjes bezitten. Hoeft ook niet, dat is, zoals bij ieder ander ook, een particuliere aangelegenheid. Maar we weten wel hoeveel de Oranjes verdienen. Of beter: krijgen, of ze het verdienen laat ik in het midden. Toch is het gissen naar hun privévermogen gerechtvaardigd, want Bernhard heeft een tipje van de sluier opgelicht. Toen Juliana stierf schatte de kersverse weduwnaar haar vermogen op een slordige 250 miljoen euro, maar even later stierf hij zelf, en wat had onze vrolijke schuinsmarcheerder op zijn spaarbankboekje staan? Al wat we weten is dat toen het Amerikaanse zakenblad Forbes het vermogen van Juliana op 2,1 miljard euro schatte, Bernhard persoonlijk in de pen klom en de redactie op de vingers tikte: het ging om slechts 250 miljoen. En als ik me goed herinner heette het na Bernhards dood dat hij op zijn beurt over zo’n 200 miljoen beschikte. Hoe dan ook, het ging om een formidabele nalatenschap die in gelijke delen naar de vier dochters ging, waarbij Beatrix géén schenkingsrecht hoefde te betalen. Het erfdeel van de andere dochters werd in stichtingen ondergebracht, naar nu blijkt wat betreft Christina in een trust op Guernsey. Wat de andere dochters met hun erfenis gedaan hebben weten we niet, maar raden staat vrij.

Kan iemand me in begrijpelijk Nederlands uitleggen waarom de Oranjes recht hebben op deze fiscale voorkeursbehandeling? Ze hoeven al niets  van betekenis te doen voor hun boterham: het Nederlandse volk betaalt jaarlijks 100 miljoen euro om het koningshuis op poten te houden. En ik vraag me in gemoede af waarom dat zo is, want we hebben het over een puissant rijke familie die, net als de Indiase maharadja’s destijds, op volstrekt onverdedigbare erfrechtelijke gronden een onmetelijk fortuin vergaard hebben en dit doorgeven aan nakomelingen die zich uitsluitend hoeven voort te planten om die priviléges te behouden. Verder leveren ze geen enkele wezenlijke bijdrage aan onze maatschappij. Elke andere familie in dit land moet bij vererving van het familiekapitaal, hoe gering ook en hoe hard er ook voor gezwoegd is, een aanzienlijk deel afdragen. De Oranjes echter krijgen van óns, het Nederlandse volk, hun levensonderhoud op hun bankrekening bijgeschreven en genieten daarnaast een verregaande belastingvrijdom. In ruil daarvoor verwacht het volk dat de Oranjes een voorbeeldfunctie vervullen, want zo werkt dat in sprookjes.

Maar het leven is geen sprookje, en daarom is de belastingvlucht van Christina wél nieuws, en hadden we bij Pauw en Witteman deskundigen aan tafel moeten zien die verklaringen aandragen voor de gotspe dat de instandhouding van het koningshuis gerechtvaardigd zou zijn, en leden van het Republikeins Genootschap om het tegendeel te bepleiten. Want de vraag is of we echt een koningin willen die jaarlijks een belastingvrije uitkering (sic!) toucheert van bijna vier miljoen euro, een kroonprinselijk echtpaar dat samen goed is voor ruim anderhalf miljoen en koninklijke zusjes die de belasting ontduiken en ter verdediging een halfzachte verklaring laten opdissen waarvoor een zesjarige, slechtziend of niet, zich kapot zou schamen.   

Willen we dit? Prima. Maar het moet uit de lengte of uit de breedte, dus dan ook nooit meer zeuren dat er te weinig geld zou zijn voor fatsoenlijke salariëring van hardwerkende verpleegkundigen en menswaardige verzorging van oudjes die met z’n zessen op een kamer liggen en maar één keer per week onder de douche mogen omdat er te weinig geld is voor voldoende en adequaat personeel.

2 thoughts on “31. Trouw Aan Oranje

  1. Hans, het is geen fiscale sluiproute, dat is het hele eieren eten. Moreel kun je vraagtekens plaatsen bij de constructies. Maar: het is geen belastingontduiking… is Duniya ook een fiscaal vehikel? Het is immers een stichting (ingeschreven op Paleis Bantega!).
    Let wel: de Volkskrant laat ook het een en ander achterwege. Naar eer en geweten vind ik dit geen verhaal of schande… hoogstens ‘opmerkelijk’ (de zorgvuldig gekozen woorden van Wouter Bos).

    De andere fiscale constructies zijn een heel stuk interessanter en roept veel fundamenteler vragen op: hebben de Oranjes er recht op? Vroeger wellicht, de regeling ontstond destijds (jaren ’50) omdat het Kon. Huis krap bij kas zat (zou zitten). De regeling bestaat nog steeds, maar zitten de Oranjes nog steeds krap bij kas?

    Wij hebben dit verhaal afgelegd, wisten meer dan de Volkskrant nu publiceert en publiceren dus niet. Je zuiverste journalistieke afweging.

    Heb je nog genoten van Ray Lamontagne? Ik heb z’n nieuwe CD ook, zachter en liever dan z’n eerdere, maar even fraai. Jouw CD moet ik nog beluisteren. Ik laat het je weten…

    groeten Roel

  2. Ha Roel,

    Nee, Stichting Duniya is geen fiscaal vehikel. Het is overeenkomstig fiscale criteria een erkende ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling), donateurs mogen dus hun gift in mindering brengen op hun inkomstenbelasting. En wij moeten als verkrijgende stichting donaties boven een bepaald minimum aan de fiscus melden i.v.m. een mogelijke aanslag schenkingsrecht.

    Sluiproute ja of nee, ’t is een kwestie van semantiek. Een sluiproute is niets anders dan via de niet gebruikelijke weg je doel bereiken, en is dan ook niet illegaal. Daarom is het in hoofdzaak een morele kwestie. Vandaar mijn opmerking over voorbeeldfunctie. Want dat er opzettelijk een constructie bedacht werd om belastingafdracht te ontlopen is evident: Juliana stierf in maart 2004, Bernhard in december van hetzelfde jaar. Een gemiddeld testament heeft enige tijd nodig om afgewikkeld te worden, en de oprichting van een stichting eveneens. Als je dan ziet dat de oprichtingsakte van die stichting op 4 februari 2005 werd gepasseerd, is het sommetje gauw gemaakt. En de RVD heeft het toch niet voor niets over zorgvuldig vermogensbeheer? Dat betekent dat je het vermogen waar mogelijk intact wilt laten, en dat doe je door belastingbesparing. Bijvoorbeeld via Guernsey. Formeel is er niets aan de hand, alles binnen de wet. In de praktijk echter is het wel degelijk belastingontduiking.

    Maar ik krijg er een beetje buikpijn van. Net als van de belastingvrijstellingen voor Beatrix. Waarom mág dat allemaal? En dan straks weer pontificaal in de Ridderzaal de Troonrede voorlezen over met z’n allen de broekriem aanhalen? Pffff. Waarom hoefde zij eigenlijk geen schenkingsrecht te betalen? Betaalt Beatrix überhaupt belasting? De Britten hebben een soortgelijk akkefietje gehad met hun koningin, als gevolg waarvan ze sinds de vroege jaren ’90 wel degelijk aan de fiscus afdraagt. Zal een aangepast tarief zijn …

    Maar ik snap ook wel dat het te mager is voor een nieuwsitem op tv. Doet aan een gezond gevoel van verontwaardiging overigens niets af.

    Ciao!
    Hans

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s